Buông Theo Giọt Buồn

9.

 

Tiếng pháo nổ ran ran trong xóm. Tuy có lịnh cấm song dân chúng vẫn đốt mà đốt ít thôi. Dù biết vì lý do an ninh nên chính phủ mới cấm, song Đan Trầm vẫn thích nghe tiếng pháo nổ trong đêm ba mươi. Tết mà không có tiếng pháo nổ chẳng khác gì ăn tiệc mà không có cà phê, trà và rượu. Bởi vậy khi con xin tiền mua pháo, nàng vui vẻ đưa và còn dặn phải mua riêng cho mình một phong để tự tay đốt sáng mồng một đón xuân về trong bình an và sung sướng. Nghe tiếng dội nước nàng mỉm cười. Cũng như nàng, Điềm có thói quen tắm gội sạch sẽ và diện quần áo mới đón giao thừa. Bao nhiêu năm rồi, trong ngôi nhà của ông bà, mẹ con nàng đều háo hức chờ đợi giây phút chuyển tiếp của năm cũ và năm mới. Điềm nói chính giây phút này mới quan trọng và thiêng liêng. Nàng cũng đồng ý với con trai về ý nghĩ đó. Bởi vậy tết nào nàng cũng làm một mâm cơm thịnh soạn bày trên bàn thờ gia tiên để cúng cha mẹ, ông bà và tổ tiên về vui hưởng với gia đình trong ba ngày tết cũng như phù hộ cho mẹ con nàng được bình an cùng mọi sự như ý.

– Mẹ không mặc quần áo mới hả mẹ?

Điềm hỏi khi thấy mẹ diện bộ quần áo hơi cũ và đơn sơ. Đan Trầm đùa với con.

– Mẹ hết tiền rồi… Mẹ chờ con lãnh tiền nhuận bút con mua quần áo mới cho mẹ…

Điềm mỉm cười im lặng lo sửa soạn bàn thờ gia tiên để cúng giao thừa. Còn Đan Trầm cũng bận rộn với các món ăn cổ truyền đặc biệt dành cho tết. Ba ngày trước, nàng cặm cụi rửa sạch bụi bặm bộ chén, dĩa, ly tách, bình trà mà ba má dùng để cúng giao thừa trước khi từ trần. Đúng 11 giờ rưởi, hai mẹ con hoàn tất việc sửa soạn cho lễ giao thừa. Đứng nhìn làn khói mỏng toả nhẹ trong không khí âm vang tiếng pháo nổ đì đẹt, Đan Trầm cảm thấy tâm hồn mình thanh thản và nhẹ nhàng như mọi u buồn theo khói bay lên cao. Mùi nhang thơm thoảng đưa hoà lẫn với mùi thức ăn thành mùi hương quyến rũ làm cho nàng cảm thấy đói bụng.

– Sắp tới giờ rồi mẹ…

Điềm lên tiếng khi thấy mẹ hiền trầm tư nghĩ ngợi. Nghe tiếng con, quay qua thấy nó đang mân mê mấy cọng nhang thơm, nàng mỉm cười thì thầm như không muốn làm kinh động không khí tĩnh lặng và trang nghiêm của giây phút cuối cùng của năm cũ.

– Mẹ thương con…

Điềm mỉm cười khẽ gật đầu. Anh hiểu được tình thương vô bến bờ của mẹ. Không nói nên lời anh đưa tay nắm lấy bàn tay mềm ấm của mẹ và xiết nhẹ như bày tỏ sự biết ơn của mình.

– Mẹ vái trước đi mẹ…

Điềm lên tiếng. Nhẹ gật đầu, Đan Trầm bước tới đứng trước bàn thờ gia tiên. Hai tay cầm lấy cây nhang bốc khói đưa lên ngang mặt, nàng đứng im cầu nguyện. Đồng hồ trên tường chợt buông tiếng ngân nga báo hiệu giờ phút chấm dứt của năm cũ và khởi đầu của năm mới. Pháo nổ rộ lên từng tràng dài khắp nơi nơi. Nhìn khói bay, ngửi mùi hương, nghe tiếng pháo nổ, trong lòng Điềm chợt dấy lên cảm nhận đặc biệt như là sự cảm thông giữa cũ mới, giữa người chết và người sống để hình thành tình tự quê hương thấm nhuần bờ ao ngọn lúa. Anh mơ hồ nghe lời ru hờ của bà ngoại tự cõi xa xăm vọng về khi bà thường hay ôm cháu vào lòng ru ngủ buổi trưa hè oi bức.

Không có cử chỉ vái van như đấng sanh thành của mình, Điềm chỉ cầm cây nhang bằng hai tay, đứng im giây lát rồi sau đó cắm cây nhang vào cái lọ xong lùi lại ngồi xuống bên cạnh mẹ. Không khí tĩnh lặng và trang nghiêm song dường như có chút u buồn nào đó của giờ phút bắt đầu năm mới. Chắc tại vì tiếng súng nổ ran ran như báo cho hai mẹ con biết chiến tranh vẫn còn đó và càng lúc càng lan rộng trên quê hương vốn đã nhiều tang thương và điêu tàn.

– Cha con có đón xuân không mẹ?

Điềm lên tiếng. Đan Trầm quay nhìn con và bắt gặp con cũng đang nhìn mình.

– Chắc có… Chắc không giống như mẹ con mình đón xuân…

Ngừng nói, không biết nghĩ gì mà nàng đứng dậy, đi vào giường ngủ rồi trở ra với phong thư trên tay. Điềm nhìn chăm chú vào phong thư mẹ cầm trên tay song cũng không nói gì. Đặt phong thư của Mặc lên mặt bàn, Đan Trầm nói chậm, nhỏ và nghiêm.

– Mẹ đọc thư của bác Mặc…

Mím môi, Điềm cười im lặng. Anh thấy hai bàn tay nuột nà của mẹ có chút run run khi xé phong thư của người lính chiến rồi sau đó nụ cười nở ra trên đôi môi son. Chỉ thế thôi. Không có gì thay đổi trong cử chỉ, thái độ và trên nét mặt. Lát sau Đan Trầm mới thong thả lên tiếng.

– Con muốn đọc thư của bác Mặc không? Quà đầu năm cho con đó…

Điềm nhìn mẹ khi nghe câu hỏi. Anh trả lời bằng câu hỏi với ít nhiều ngạc nhiên.

– Tại sao mẹ muốn con đọc?

Gõ nhè nhẹ phong thư xuống mặt bàn làm bằng gỗ thau lau, Đan Trầm cười nhìn con.

– Tại vì mẹ biết con muốn đọc… Con tò mò muốn biết bác ấy tán mẹ như thế nào. Đúng không?

Mặt của cậu thanh niên sắp thành người lớn ưng ửng đỏ vì bị người mẹ kính yêu nhìn thấu tim đen của mình. Nụ cười bao dung và thông cảm nở trên môi khi thấy cử chỉ tẽn tò và ngượng nghịu của con trai, Đan Trầm cất giọng nói tuy cợt đùa mà cũng dạy đời.

– Con thông minh, học giỏi, học cao hơn mẹ nhưng hiện thời chưa khôn hơn mẹ đâu…

Điềm bật cười hắc hắc vì sự so sánh đó.

– Con đâu có  nói con khôn hơn mẹ đâu… Con còn khờ mà, bởi vậy con vẫn muốn sống với mẹ hoài hoài… Con vẫn muốn được mẹ nâng niu, cưng chiều mà…

Đan Trầm bật cười thánh thót khi nghe câu nói nhún của con.

– Nè đọc đi bé…

Vừa cười nói, nàng vừa đưa phong thư của Mặc cho con trai. Cầm lấy trang giấy trắng đầy chữ Điềm đọc chậm rãi.

Đan Trầm thân…

Nhân có người quen trong đơn vị được phép về Sài Gòn ăn tết với gia đình nên tôi viết vội vài dòng nhờ ông ta gởi cho Đan Trầm. Trong không khí im lặng của những ngày cuối năm, tôi cảm thấy có chút buồn rầu và nhớ nhà. Đây là cái tết thứ ba xa nhà của tôi. Vì không có vợ con…

Đọc tới đây, Điềm mỉm cười quay nhìn mẹ xong lên tiếng hỏi.

– Mẹ tin bác Mặc còn độc thân?

Khẽ gật đầu, Đan Trầm trả lời chậm và chắc chắn.

– Mẹ không tin mà mẹ biết…

Thấy con nhìn mình dò hỏi, nàng thong thả tiếp.

– Mẹ đã gặp ba má, anh chị em của bác Mặc. Họ xác quyết bác Mặc chưa có gia đình dù đã lớn tuổi… Mẹ không muốn giao tiếp với một người đàn ông có vợ con…

Điềm gật đầu tỏ vẻ hiểu về lời giải thích của mẹ. Tuy không giàu có song bà cũng không nghèo tới độ phải tìm người đàn ông để chu cấp tiền bạc cho mình. Cái mà bà cần chính là tình cảm. Điều mà anh nhận thấy song chưa muốn nói ra, là mối liên hệ tình cảm giữa hai người lớn phải như thế nào cho nên mẹ của anh mới cất công tìm hiểu về đời tư của người bạn trai mới quen. Phải có thích, có cảm tình thời bà mới làm như vậy. Vừa suy nghĩ, anh vừa đọc tiếp bức thư chỉ dài có một trang giấy học trò của người lính ở An Lộc.

– … nên tôi phải nhường cho các đồng đội để họ có dịp xum hợp với gia đình trong giờ phút thiêng liêng của mọi người. Năm tới, chắc mới đến phiên của tôi với một điều kiện Đan Trầm mời tôi ăn cái tết với Đan Trầm và cháu Điềm. Bây giờ thời tôi đành nhịn thèm bánh tét, bánh chưng, thịt kho dưa giá, dưa hấu với mứt gừng. Tôi ước được diện quần áo mới, tới xông đất nhà của Đan Trầm và mời Đan Trầm đi hái lộc đầu xuân…

Ngày cuối năm tôi xin chúc Đan Trầm vui thật nhiều. Tôi cũng chúc cháu Điềm thành ông tú kép năm nay…

Cuối thư người viết cũng không làm những điều thông thường như viết ‘’ mến ‘’ hay ‘’ thân ‘’ và cũng không ký tên. Chắc phải viết vội đúng như lúc đầu đã nói.

– Con đọc xong rồi… Bác ấy viết thư hay lắm…

Điềm lên tiếng trong lúc đưa lại phong thư cho mẹ. Gấp phong thư lại, Đan Trầm chỉnh con bằng câu nói.

– Mẹ thích bác ấy không phải vì viết thư hay mà vì…

– Mà vì hả mẹ?

– Sự thành thật… Đó là đức tính rất cần thiết trong sự giao tiếp giữa mẹ và bác ấy…

Nhìn thẳng vào mặt con trai, Đan Trầm nghiêm giọng nói như một lời giáo huấn của thầy giáo.

– Mình có thể lừa dối tất cả mọi người nhưng không thể lừa dối chính mình… Con biết điều đó mà…

Cười gật gật đầu tỏ vẻ hiểu, Điềm đùa bằng câu hỏi.

– Còn mẹ mến bác ấy vì cái tính gì hả mẹ?

Giơ tay ký nhẹ lên đầu con trai cưng khi nghe câu hỏi lém của nó, Đan Trầm trả lời bằng giọng nghiêm.

– Bác ấy hiền vừa đủ, khôn vừa đủ…

Nói tới đó nàng dừng lại nhìn con mỉm cười khi thấy thằng bé tỏ vẻ suy nghĩ. Trò chuyện hàng ngày nàng suy ra cách để dạy dỗ con trai của mình. Những cậu thanh niên sắp làm người lớn như Điềm thích khoe mình học giỏi, thông minh và hiểu đời. Nếu không làm giảm bớt tính kiêu ngạo của nó thời khi lớn lên nó càng thêm tự phụ quá mức. Kiêu căng, tự phụ là tính xấu. Do đó khi nói chuyện nàng dùng lời khó hiểu bắt con phải suy nghĩ. Nếu suy nghĩ không ra tất nó phải hỏi nàng và tự nhận mình kém cỏi về học thức lẫn kinh nghiệm sống.

– Dạ… Con chưa hiểu hết điều mẹ muốn nói…

Đan Trầm cười khi nghe thằng bé nói hai tiếng ” chưa hiểu ” thay vì ” không hiểu ”. Điều này tỏ ra thằng bé mới chịu nhường chứ chưa chịu nhún.

– Người ta mà hiền quá thời lắm lúc đâm ra ngu đần. Khôn quá thời đâm ra kiêu căng, tự phụ. Hiền vừa đủ là hiền hậu, còn khôn vừa đủ là khôn ngoan. Con chắc hiểu nghĩa của mấy tiếng hiền hậu và khôn ngoan..

Điềm gật đầu. Thấy nhang đã cháy tàn nàng ngừng lời rồi cười hỏi.

– Con đói bụng chưa…?

Vò vò bụng của mình, Điềm cười hắc hắc.

– Con nghĩ ông bà chắc đã ăn xong rồi mẹ. Bây giờ tới phiên mình. Con thèm thịt kho dưa cải của mẹ lắm…

Hai mẹ con tuần tự dọn thức ăn trên bàn thờ gia tiên xuống chiếc bàn ăn đặt trong bếp.

– Mình làm gì ba ngày tết hả mẹ?

Ngần ngừ trước câu hỏi của con trai giây lát, Đan Trầm mới trả lời.

– Trưa mai mẹ với con qua nhà nội để thăm và ông bà nội lì xì cho con. Mình ở chơi tới chiều mới về. Sáng mồng hai qua xông đất nhà ông ba. Con định làm gì?

– Con chở mẹ đi núi Bửu Long chơi. Sáng đi chiều về. Mẹ đi nghen mẹ…

Đan Trầm gật đầu. Chờ khi nuốt xong miếng bánh tét, nàng mới lên tiếng.

– Mẹ có nghe nói về núi Bửu Long… Không có gì làm thời mình đi cũng được…

Điềm nín lặng khi nghe câu nói không có vẻ gì hưởng ứng của mẹ. Nhìn nét mặt bí xị của con trai, Đan Trầm muốn bật cười song rán nín lại. Từ khi thôi làm việc ở bộ giáo dục cho tới nay, nàng cảm thấy chán nản và buồn bực vì ít khi ra khỏi nhà trừ khi đi chợ hay mua sắm vật dụng cần thiết. Nay nghe con trai rủ đi chơi xa nàng cũng muốn được đi cho khuây khoả nhất là trong dịp tết. Tuy nhiên nàng lại không ưng thuận ngay mà làm như miễn cưỡng để tỏ cho nó biết đó là sự nuông chiều của mình dành cho nó. Vì vậy đợi một lát sau nàng mới chịu lên tiếng hỏi.

– Chừng nào đi?

Điềm ngước lên cười với mẹ.

– Dạ sáng mồng ba… Con chở mẹ bằng xe… chạy cái vèo là tới… Chiều về ghé Thủ Đức con bao mẹ ăn nem… Nem Thủ Đức ngon lắm mẹ ơi…

Nhìn con trai bằng ánh mắt âu yếm, Đan Trầm cười mắng yêu.

– Gì chứ ăn con giỏi nhất… Hổng biết giống ai dzậy…

Cười hắc hắc, Điềm chồm người hôn lên má của mẹ trong lúc buông câu nói đùa.

– Con giống mẹ chứ giống ai…

Đan Trầm lườm con.

– Xí… Mẹ đâu có ham ăn đâu… Con giống mẹ ở điểm nào nói nghe coi…

Uống hơi dài gần cạn ly nước lạnh, Điềm mới trả lời trong tiếng cười vui vẻ.

– Nhiều điểm lắm… Đầu tiên con giống mẹ ở chỗ con có đôi mắt dài có nửa cái đuôi của mẹ…

Đan Trầm bật lên tiếng cười chứa đựng nhiều vui thích vì câu nói cợt đùa của con trai. Hồi còn nhỏ nàng đã nghe ba má nói nhiều về đôi mắt dài có đuôi của mình. Hai đấng sinh thành cho đó là đôi mắt dù đẹp và quyến rũ song lại ” hồng nhan bạc phận ”.

– Thứ nhì con được di truyền tính mơ mộng và lãng mạn của mẹ…

Thấy mẹ hiền nhìn mình dò hỏi, anh cười tiếp.

– Lãng mạn trong tư tưởng… Đúng không mẹ?

Đan Trầm nhận thấy con trai của mình đã trưởng thành, ít ra ở mức độ suy nghĩ và nhận xét. Hấp thụ một nền học vấn nửa tân nửa cựu, song lại sống trong một xã hội đóng khung bởi đạo đức, luân lý, bị ràng buộc bởi lễ nghi, phong tục và tập quán;  tuy không có những hành động vượt thoát ra khỏi lề lối đã được định sẵn nhưng do ở bản tính mơ mộng và lãng mạn; nàng vẫn có những ý tưởng, ước ao thầm kín rất mới mẻ và lạ lùng đi ra ngoài khuôn phép. Đúng ra nàng cũng muốn đoạn tuyệt với chồng cũ và quãng đời đã qua để bước thêm bước nữa hầu tìm kiếm hạnh phúc cho riêng mình. Tuy nhiên vì thương con với lại không gặp được người mà mình yêu thương, nàng đành ở vậy dù trong lòng luôn luôn khao khát tình yêu và hạnh phúc. Sự khao khát hạnh phúc và mong chờ tình yêu không có nơi phát tiết theo ngày tháng đọng thành mơ tưởng và buồn rầu được dấu kín trong lòng, lâu ngày nung chín rồi được thoát ra bằng lời thơ mà Điềm đã vô tình được đọc nên mới biết để có nhận xét là mẹ mình lãng mạn trong tư tưởng.

Nhìn thấy nét buồn rầu thoáng nhanh trên khuôn mặt của mẹ, Điềm nhẹ nhàng lên tiếng.

– Mẹ… Con làm mẹ buồn hả mẹ?

Đan Trầm cười tươi dù trong lòng có chút ủ ê.

– Mẹ đâu có buồn… Con biết mẹ thích mơ mộng mà… Còn lãng mạn thì mẹ có nhưng đâu có nhiều bằng con trai cưng của mẹ…

Điềm bật cười vui vẻ như công nhận lời của mẹ mình. Buông đũa, Đan Trầm đứng dậy cười nói như muốn chấm dứt cuộc trò chuyện.

– Con phụ mẹ dọn dẹp xong mình đi ngủ… Sáng mai mẹ phải thức dậy sớm…

– Mồng một mà mẹ thức sớm làm chi vậy mẹ?

Điềm hỏi trong lúc chuyền thức ăn cho mẹ bỏ vào tủ. Dường như bận suy nghĩ chuyện gì nên Đan Trầm im lìm không trả lời câu hỏi của con.

 

10.

 

Đợi cho mọi người ra hết Điềm mới lặng lẽ rời khỏi lớp. Sau khi đậu tú tài toàn phần, nghe theo lời khuyên của mẹ, anh ghi danh học ban văn chương của trường Văn Khoa. Lật bật mà niên học đã gần mãn rồi. Do tính rụt rè, nhút nhát, trầm lặng và thích đơn độc, anh không có người bạn trai hay gái nào trong đám sinh viên cùng lớp. Đi học về anh quanh quẩn trong nhà, đọc sách, viết lách, học bài và trò chuyện với mẹ. Cuối tuần anh chạy qua nhà Tâm Nam tán dóc. Tình cảm giữa hai đứa thuần tình bạn. Tâm Nam năm nay học đệ nhất nên cũng bận bịu luôn. Cô bé nhất quyết phải thi đậu tú tài để sau đó thi vào đại học sư phạm thành ra cũng ít có thời giờ vui chơi với Điềm. Rốt cuộc anh chỉ còn có mẹ là người gần gụi và thân thiết. Phần Đan Trầm cũng vậy. Dù có quen biết với Mặc nhưng vì ông lính ở xa, năm ba tháng mới về Sài Gòn một lần mà chẳng ở lâu được, thành ra nàng cũng chỉ có mỗi cậu thanh niên tuổi 19, vừa là con vừa là bạn. Ở họ có một sợi dây vô hình buột chặt vào. Thứ tình cảm mẹ con kiêm bạn thân làm cho họ cảm thấy thương yêu nhau nhiều hơn, quấn quít với nhau nhiều hơn và cần thiết nhau nhiều hơn.

Nắng tháng chạp óng ánh vàng trên ngọn cây trứng cá. Hờ hửng tra chìa khoá vào ổ khoá của chiếc xe gắn máy, Điềm chưa chịu đạp cho máy nổ mà ngồi yên nhìn sân trường lác đác người đi. Bỗng dưng anh cảm thấy tâm hồn mình có chút gì buồn bã và trống vắng. Đời sinh viên yên bình và phẳng lặng quá. Chữ nghĩa của người xưa trong lúc nào đó không còn hấp dẫn đối với gã con trai vừa tuổi lớn loay hoay tìm cho mình một hướng đi hay một chỗ đứng trong xã hội đang có nhiều thay đổi và xáo trộn về mọi mặt. Sự hiện diện của tây phương, dù không đông đảo tới con số triệu cũng làm biến dạng đi mảnh đất nghèo nàn và nhỏ bé bằng sách vở, báo chí, phim ảnh, truyền hình và âm nhạc. Phong trào hiện sinh, đợt sống mới, hippy; đó là hiện tượng đang lên của giới trẻ mà học sinh và sinh viên con nhà giàu thừa tiền lắm bạc đang học làm kẻ nổi loạn vô trách nhiệm. Riêng Điềm, nhìn hiện tượng đó một cách thờ ơ. Anh cảm thấy mình không thích nghi vào những người trẻ, mặc quần ống loa, để tóc dài, miệng phì phèo điếu thuốc lá, ngồi cà phê, giết thời giờ bằng những bản nhạc ồn ào sôi động của Beattle, Rolling Stone, The Ventures, The Animals. Anh thì lại khác. Thích nghe nhạc Trịnh Công Sơn, Từ Công Phụng, Lê Uyên Phương. Bằng tâm tình của một thanh niên Việt mới lớn, anh cảm thấy xa lạ với Sartre, Francois Sagan, Camus mà gần gụi với Chinh phụ ngâm khúc, Kiều, Cung Oán ngâm khúc, với Tú Xương, Hồ Xuân Hương, Tản Đà hoặc mới hơn Đinh Hùng, Vũ Hoàng Chương, Quang Dũng, Thâm Tâm, Vũ Trọng Phụng, Khái Hưng, Nhất Linh, Doãn Quốc Sĩ, Thanh Tâm Tuyền, Võ Phiến, Vũ Khắc Khoan…

– Mình làm gì bây giờ?

Điềm tự hỏi khi ngồi trên yên chiếc Lam vừa được nổ máy. Anh không chịu được thứ không khí sang trọng giả tạo của quán cà phê mù khói thuốc lá, với những thằng nhóc tì mặt búng ra sữa ngồi nhâm nhi chai 33 và kháo chuyện làm tình yêu. Thứ không khí bệnh hoạn đó làm anh nhức đầu. Dù sao anh cũng phải tìm một chỗ nào để tạm quên đi chữ nghĩa vào buổi chiều thứ sáu nhàn hạ.

– Mình ra Lê Lợi ăn kem rồi vào Khai Trí…

Điềm lẩm bẩm khi vặn tay ga. Chiếc Lam từ từ ra khỏi cổng trường Văn Khoa lưa thưa mấy tà áo dài trắng. Gởi xe xong, theo làn sóng người đi bộ anh lần tới tiệm kem Mai Hương. Gọi ly kem sầu riêng, trả tiền xong anh ngồi xuống chiếc ghế đặt bên lề đường. Nhìn ngắm người qua lại, mũi ngửi mùi sầu riêng thoang thoảng anh nhớ mẹ. Bà hay cùng đi với anh ra đây ăn kem, bát phố. Nhiều khi không có mua cái gì mà chỉ muốn ra khỏi nhà đi lòng vòng, ngắm phố phường và người qua lại. Bà thường nói nửa nghiêm nửa giỡn là phải dạo phố để yêu thành phố của mình hơn, cũng như phải nhìn ngắm thiên hạ thời mình mới cảm thấy yêu thương người nhiều hơn. Thành phố cũng như người, có xấu có đẹp. Sài Gòn không phải chỉ có những con đường thơ mộng với bóng cây me vàng lá đổ mà cũng có những con hẽm sâu hun hút lềnh bềnh rác rưởi và ngập nước sình hôi thúi khi mưa xuống. Sài Gòn không chỉ có nét yêu kiều, duyên dáng và diễm lệ của các cô gái với tà áo dài thướt tha mà Sài Gòn còn có vô số người nghèo áo bà ba rách tả tơi. Sài Gòn có xe hơi, xe gắn máy thì cũng có xe đạp, xe buýt, xích lô máy phun khói mù mịt.

Điềm lắc đầu thở dài một cách chán chường khi nhìn cặp trai gái trẻ tuổi đi qua mặt mình. Cô bé, chắc con nhà giàu, tóc cắt demi-garcon, mặc đầm ngắn ngủn gần tới mông khoe trọn đôi chân xuông đuột. Còn cậu con trai tóc dài như con gái, mặc áo bó sát thân hình ốm tong, còn cái quần ống loa dài phết đất nhìn thật dị hợm. Đó là mốt của dân hippy, đợt sống mới; hút xì ke ma túy, uống rượu và làm tình yêu như đi tắm. Đó là thứ con nít chỉ biết hưởng thụ, vô trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và tổ quốc. Như không muốn thấy thêm cảnh chướng lỗ tai và gai con mắt, anh ăn vội ly kem rồi bương bả đi về phía nhà sách Khai Trí. Gần tới nơi anh chợt khựng lại vì cảnh tượng diễn ra trước mắt. Đứng bên này đường, anh thấy mẹ của mình đang từ trong nhà sách sóng đôi với bác Mặc bước ra lề đường bên kia. Hai người thật xứng đôi và rất vui vẻ vì anh thấy mẹ mình cười nói gì đó mà bác Mặc cũng tươi cười gật đầu. Điều đó làm cho anh buồn. Tuy nhiên điều làm cho anh buồn nhất chính là ý nghĩ mình bị bỏ rơi. Tối hôm qua anh rủ mẹ chiều hôm nay sau khi tan học sẽ về chở bà ra Lê Lợi xem chiếu bóng và ăn khô bò. Nhưng bà từ chối bảo mình mệt chỉ muốn ở nhà. Bây giờ thấy mẹ đi chơi với bác Mặc anh mới vở lẽ ra. ” Mẹ bảo mệt không chịu đi với mình là để đi chơi với bác Mặc...” Điềm lẩm bẩm. Anh cảm thấy buồn thật buồn vì bị bỏ rơi bởi một người thương yêu nhất của mình. Nhìn theo bóng người mẹ thân yêu cho tới khi mất dạng trong đám đông anh cảm thấy mắt cay cay.

8 giờ tối. Đan Trầm xô nhẹ chiếc cổng khép hờ xong chậm chạp bước trên sân lát gạch. Trên tay nàng ôm bọc giấy dầu trong đó có một ổ bánh mì thịt và chai nước ngọt. Đi chơi song nàng cũng không quên lo bữa ăn cho đứa con trai cưng của mình. Xô cửa nhà bước vào thấy trong nhà tắt đèn tối thui nàng cất tiếng gọi lớn.

– Điềm ơi… Con đâu rồi… Sao hổng bật đèn lên vậy con…

Trong nhà vắng lặng không có tiếng trả lời. Sờ soạng trên vách giây lát nàng mới tìm ra công tắc điện để bật đèn sáng lên. Trên mặt bàn nằm lăn lóc mấy vỏ chai bia 33. Điều đó làm cho nàng thắc mắc tự hỏi. Ai uống bia? Hổng lẽ đứa con cưng của mình dám mua bia về uống tại nhà trong lúc mình vắng mặt? Hay là nó bị bè bạn rủ rê? Để giải tỏa những câu hỏi nàng vạch màn bước vào phòng. Cậu con trai cưng đang nằm ngủ mê man. Mền gối bừa bãi. Áo quần vắt tứ tung. Mùi hôi của rượu bốc thoang thoảng khiến cho nàng nhăn mặt. Đứng nhìn con để nguyên quần áo nằm ngủ, nàng biết mình không thể làm điều gì khác hơn phải chờ cho tới khi nó thức dậy. Trong lúc chờ đợi nàng dọp dẹp nhà cửa mà trí óc lại hiện ra nhiều câu hỏi. Tại sao nó uống rượu? Uống với ai? Nó uống rượu để làm gì? Nó không phải là đứa trẻ hư hỏng hoặc bị bạn bè rủ rê, bằng chứng từ khi học trung học cho tới khi lên đại học nàng đâu thấy con có bồ bịch hay rượu chè cờ bạc gì đâu. Hay là nó giấu mình? Đan Trầm băn khoăn song sau đó lại lắc đầu. Sinh con ra, nuôi nấng, dạy dỗ và thân cận với con nhiều nàng biết tính tình của con trai. Vốn nhút nhát, trầm lặng với lại không có bạo gan ăn nói nên Điềm không có bồ bịch hay bạn gái nào hết. Theo như nàng biết thì hiện giờ Điềm chỉ biết có hai người khác phái là nàng với Tâm Nam. Biết đâu nó có quen con bé nào ở văn khoa? Đan Trầm lại đặt câu hỏi rồi lại lắc đầu. Nếu có quen cô gái nào thì Điềm đã kể cho nàng nghe rồi. Nàng biết con trai không bao giờ giấu mình về chuyện quen biết với các cô bạn học. Không những không cấm cản mà nàng còn khuyến khích con trai nên có bạn gái vì biết con đã lớn cần có bạn để vui chơi cho khuây khỏa đầu óc. Nhất là từ khi quen biết với Mặc, tuy không nói ra nàng cũng ngấm ngầm mong mỏi cho con có bạn gái để nó khỏi làm kỳ đà cản mũi trong sự giao du của mình. Nàng cũng biết con trai thầm kín thương yêu, ngưỡng mộ và si mê mình từ lúc còn bé và cho tới bây giờ. Nàng chấp nhận chuyện đó vì cũng như con, nàng đơn độc và cần tình thương. Ngoài ra nàng cũng khôn khéo sử dụng thứ tình cảm đặc biệt của con trai để hướng dẫn nó phải nghe lời nàng. Điềm đã ngoan ngoản và hiếu thảo với mẹ cho tới hôm nay. Có thể chuyện Điềm say rượu không đáng quan tâm trong các gia đình đông con cái khác. Tuy nhiên đôi với nàng, việc con trai uống rượu có chiều nghiêm trọng vì nó tỏ lộ một bứt phá hay nói theo các đứa trẻ bây giờ đó là sự nổi loạn, sự chống đối và thách thức quyền lực của giới trẻ đối với cha mẹ. Đọc báo và nghe radio nàng biết các phe phái đối nghịch với chính quyền hiện hữu đã, đang tìm đủ mọi cách len lỏi vào giới trẻ mà đại diện là sinh viên và học sinh để sử dụng họ như một công cụ chống lại chính phủ. Họ khôn khéo khơi đúng tâm lý nổi loạn, chống đối và thách thức lại quyền lực cha mẹ mà đại diện là chính quyền bằng những danh từ hoa mỹ như cách mạng, giải phóng, độc lập, tự do, chống lại đế quốc. Có thể nào Điềm, đứa con trai cưng ngoan hiền và nhút nhát của nàng đã bị móc nối để bây giờ trở thành kẻ thách thức lại quyền lực của mẹ rồi mai kia lại tham gia ” cách mạng ” để chống lại chính phủ. Nàng không tin như vậy song mơ hồ nhận ra con trai đã trưởng thành, đủ sức làm cái gì nó muốn làm. Nó sẽ không còn phụ thuộc nhiều vào nàng nữa. Điều đó đáng vui hay đáng buồn thì nàng chưa biết; nhưng điều mà nàng muốn biết hiện giờ là lý do gì, nguyên nhân nào khiến cho con uống rượu?

Điềm mở mắt song dường như anh chẳng thấy được cái gì ngoại trừ đỉnh mùng trắng giăng trên cao và cảm thấy thân thể mỏi nhừ và chân tay nặng như đeo chì. Điều khiến cho anh khó chịu nhất là đầu nặng chình chịch và nhức nhối vô cùng. Nghe tiếng lục đục biết mẹ mình đã về, không nghĩ ngợi gì hết anh bật lên tiếng rên.

– Mẹ… mẹ ơi… con nhức đầu… nhức đầu quá mẹ ơi…

Đang dọn dẹp nghe tiếng con gọi Đan Trầm làm thinh vờ như không nghe. Nàng muốn ” đì thằng con ” cho hả cái giận, cái tức mình của một bà mẹ còn trẻ mà lại có con trai ở vào tuổi khó dạy và khó trị nhất.

– Mẹ… mẹ… con khát nước…

Không có bà mẹ nào có thể làm ngơ khi nghe lời rên rỉ và than thở của con cái. Đan Trầm cũng vậy. Giận con thì nàng cũng giận mà thương con thì nàng cũng thương và thương rất nhiều.

– Mẹ… mẹ ơi mẹ… con nhức đầu quá mẹ ơi…

Thở dài nhè nhẹ như để cho nỗi giận hờn của mình thoát ra xong rồi nàng chậm chạp bước vào phòng ngủ của hai mẹ con.

– Gì đó mà la om xòm vậy… Khát nước hả… nhức đầu hả ráng chịu đi… Hổng có mẹ con gì hết…

Điềm đã thức mà đầu óc vẫn còn váng vất sau cơn say. Dù chỉ uống có ba chai 33 song vì mới uống bia lần đầu nên anh mau say đồng thời cũng mau tỉnh. Nghe giọng nói dấm dẳn của mẹ, anh biết bà giận vì mình uống rượu say. Tuy nhiên nhớ lại chuyện mẹ đi chơi với bác Mặc, anh lại nổi sùng bèn im lặng không nói năng gì hết. Buông giọng hờn trách lại thấy con trai không cười nói hay năn nỉ gì hết Đan Trầm ngạc nhiên và thắc mắc: ” Ủa… sao bữa nay nó lì vậy ta… Hổng có nhõng nhẽo hay năn nỉ mình… Để coi chừng nào nó mới chịu xin lỗi mình… ”. Nghĩ như vậy, nàng không nói gì thêm nữa mà bỏ ra ngoài bếp dọn dẹp. Dù nói lẩy song nàng lại pha bình nước chanh để sẵn trong tủ đựng thức ăn vì biết thế nào con trai cũng  khát nước. Đang lui cui nấu cháo cá, nghe tiếng chân đi nhè nhẹ nàng biết con trai đi ra. Không nói tiếng nào với mẹ, Điềm mở tủ đựng thức ăn. Thấy có bình nước chanh anh đưa lên tu ừng ực mấy hơi rồi đặt trở lại chỗ cũ xong bỏ đi vào phòng. Cử chỉ của con trai làm cho Đan Trầm buồn và tủi thân ứa nước mắt ra. Nấu xong nồi cháo để đó, nàng vào phòng lấy quần áo đi tắm xong dù chưa buồn ngủ cũng buông mùng xuống rồi chui vào. Phía bên kia Điềm cũng nằm im như say ngủ.

Gọi là ngủ song Đan Trầm nào có ngủ được đâu. Tâm trí nàng nghĩ ngợi lan man. Nàng giận dỗi, tức bực, ấm ức, buồn tủi vì cử chỉ của đứa con trai hư. Nàng nghĩ tại mình cưng nó quá nên nó hư. Tại mình chiều chuộng nó quá nên đâm ra coi thuờng mình. Nó đòi cái gì nàng cũng cho. Nó xin cái gì nàng cũng ừ. Từ nhỏ tới lớn dường như ít khi nào nàng mạnh dạn nói không điều gì. Sở dĩ nàng cưng con cũng chỉ vì thương con, nghĩ tội nghiệp nó không có cha ở gần. Huống chi hai mẹ con lại hợp tính tình và sở thích với nhau. Điềm càng lớn càng trầm lặng và khép kín hơn. Không bạn bè, bồ bịch, đứa con của nàng chỉ quanh quẩn bên bà mẹ  trẻ đẹp hết lòng thương yêu và bảo bọc con trai. Phải nói thế giới của hai mẹ con là thế giới của mộng mơ và tưởng tượng được đưa dẫn bằng ngôn từ. Đó là thế giới của sự lặng im.

– Mẹ ơi…

Điềm gọi mẹ trong lúc mơ ngủ. Đan Trầm thở hơi nhè nhẹ. Nàng hơi mỉm cười khi hồi tưởng lại cuộc đi chơi với Mặc lúc trưa. Mặc nói cho nàng biết anh sẽ về Sài Gòn thường hơn vì anh có lý do chính đáng. Ngày xưa, khi hai người chưa quen biết nhau thì Mặc ít khi về Sài Gòn trừ khi đi công vụ. Còn bây giờ anh tranh thủ để về Sài Gòn gặp mặt nàng. Mặc đã không chối cãi là mình càng lúc càng nhớ nhung nàng nhiều hơn. Điều đó khiến cho nàng cảm động song đôi lúc lại phân vân và ngần ngại. Dường như nàng chưa sẵn sàng tiến xa hơn trong mối giao du với Mặc dù bên cạnh anh nàng cảm thấy vui vẻ và phấn khởi nhiều hơn. Đi chơi với Mặc cũng chẳng phải như hẹn hò của tình nhân mà chỉ là của hai người bạn. Đi ăn, đi ci nê, mua sách báo và bát phố. Dường như sự có bên nhau mới là điều cần thiết của họ. Mặc có nói  tháng tới sẽ về phép ba ngày. Anh đã phác hoạ ra chương trình đặc biệt cho hai người. Nàng chỉ cười chấp nhận vì không muốn làm phật lòng anh. Nàng biết nếu có yêu thương Mặc và sống đời với anh, nàng phải giải quyết một chuyện thoạt nhìn  giản dị song đào sâu vào bên trong sẽ nãy ra nhiều khúc mắc và phức tạp. Muốn sống hạnh phúc với Mặc thì nàng phải làm sao để cho Điềm vui vẻ đón nhận Mặc trở thành một phần tử trong gia đình. Nàng biết đứa con cưng của mình chưa  sẵn sàng làm điều đó. Điềm bây giờ đã trưởng thành cho nên nàng không thể dùng quyền làm mẹ ép uổng được. Hơn thế nữa, nàng không muốn  được chồng mà lại mất con. Nàng muốn cả hai thứ. Ngay lúc này, nếu bỏ Mặc và con lên bàn cân tình cảm thì phía bên con vẫn còn nặng hơn. Ngoài tình thương nàng còn có bổn phận nữa. Nàng đã nói với Mặc đợi thời gian khi nào Điềm tốt nghiệp đại học, lúc đó hãy tính chuyện sống chung. Dù không bằng lòng song Mặc miễn cưỡng nhận lời vì biết tính của nàng. Bên ngoài dịu dàng và mềm mỏng song bên trong nàng rất cứng cỏi và khó thuyết phục. Nằm suy nghĩ lan man nghe còi hụ giới nghiêm Đan Trầm nhắm mắt lại và lát sau vì mệt mỏi nàng ngủ luôn một giấc tới sáng mới thức dậy. Nghe trong nhà im rơ, quay mặt qua nhìn bên giường của Điềm thấy mùng được vén lên cao rồi. Ngồi dậy bước xuống sàn gạch bông, đứng nhìn chiếc giường của con trai nàng mỉm cười. Lần đầu tiên sau khi thức dậy, đứa con trai cưng của nàng đã biết vén mùng cho gọn, xếp mền lại cũng như bỏ quần áo dơ vào trong cái túi đựng quần áo. ” Nó đã biết tự lập…” Đan Trầm lẩm bẩm. ” Hay là nó giận mình nên tự làm lấy mà không thèm nhờ mình…”. Nghĩ tới chuyện hai mẹ con giận nhau nàng thở dài. Dường như thằng bé giận hờn mẹ vì một chuyện gì đó nên mới uống rượu say. Con nít bây giờ làm nhiều điều khó đoán lắm. Huống chi  thằng bé lại ít nói và trầm lặng. Có điều gì không vừa ý là nó nín lặng giấu trong lòng chứ ít khi chịu thố lộ cho tới khi nào nàng tra hỏi mới chịu nói ra. Muốn biết con giận hờn mình điều gì thì nàng phải chịu nhún bắt chuyện với nó trước rồi gạn hỏi sau. Suy nghĩ tới lui giây lát nàng đi ra ngoài bếp. Thấy nồi cháo cá còn y nguyên nàng biết thằng bé giận mẹ hổng thèm ăn.

Lớp học trống trơn chỉ còn trơ lại mình Điềm. Nếu không có giận mẹ thời anh đã hăm hở về nhà để khoe với bà về kết quả kỳ thi cuối năm rồi. Nấn ná hồi lâu như suy nghĩ anh thở dài đứng dậy. Ôm chồng sách học đi chầm chậm ra bãi đậu xe, ngước nhìn lên tàng cây xanh lá anh lẩm bẩm mấy tiếng rồi ngồi lên yên xe. Dù không muốn về nhà song anh không còn chọn lựa nào hơn vì vừa đói, khát và người mỏi mệt. Anh cần có cái gì nhét đầy vào bao tử trống rỗng. Từ tối hôm qua tới giờ anh chỉ có uống chứ không ăn. Xe vọt nhanh ra khỏi cổng trường rồi lát sau xuôi dòng xe cộ trên đường Hồng Thập Tự để về Thị Nghè. Rẽ vào hẽm, anh lái xe chậm như cố trì hoãn giây phút về tới nhà của mình để gặp mặt bà mẹ hiền.

Đan Trầm nhìn ra cửa khi nghe có tiếng xe dừng trong sân. Lát sau có tiếng mở cửa rồi Điềm bước vào. Không có tiếng ” mẹ ơi ” quen thuộc. Cũng không có câu nói nghe hoài ” mẹ ơi con đói bụng…”. Điềm rón rén bước vào.

– Điềm…

Đan Trầm gọi tên con. Giọng của nàng thấp như thì thầm. Ngần ngừ giây lát Điềm lên tiếng.

– Dạ…

– Con giận mẹ phải không?

Điềm lắc đầu.

– Dạ không…

– Nếu con không giận mẹ thì tại sao con lại không nói chuyện với mẹ…

Điềm có vẻ hơi bối rối khi nghe câu vặn hỏi của mẹ. Im lặng giây lát anh mới trả lời nhỏ.

– Dạ tại vì con mệt, vì… vì con bận học thi…

Bước tới đứng đối diện với con trai, mắt nhìn thẳng vào mặt, Đan Trầm nghiêm giọng.

– Mẹ có làm điều gì khiến cho con giận mẹ không?

Biết con không ai bằng cha mẹ. Nuôi con hai chục năm, quấn quít bên nó suốt ngày, trò chuyện   và tâm tình nhiều lần, Đan Trầm biết con trai rất mực luyến ái và ngưỡng mộ mình. Do đó nàng muốn dùng nó làm lợi khí bắt con phải trả lời một cách thành thực câu hỏi của mình. Phần Điềm, có vẻ bối rối và ngượng ngùng khi nhìn vào ánh mắt dịu dàng, âu yếm và ngập tràn thương yêu của từ mẫu. Dường như anh khó mà tự chủ khi nhìn vào đôi mắt đẹp và quyến rũ của mẹ.

– Dạ… dạ… con…

Điềm nín lặng. Đan Trầm thầm hít hơi dài để lấy can đảm nói ra một câu mà nàng nghĩ rất khó nói đối với nàng, một người mẹ.

– Con cứ nói ra đi… Con nói ra lý do mẹ làm điều gì khiến cho con giận đi rồi nếu xét thấy lý do  của con chính đáng thời mẹ sẽ xin lỗi con…

Điềm cảm thấy khó xử vì câu nói của mẹ. Không nói ra không được mà nói ra cũng bất tiện. Anh không muốn cho mẹ biết mình giận mẹ chỉ vì bà đi chơi với bác Mặc. Như thế là trẻ con. Vả lại anh cũng không thể tỏ ra ghen tức. Mẹ anh có quyền giao du với bất cứ người nào bà muốn.

– Nói đi con… Mẹ con mình không thể sống trong tình trạng cơm không lành canh không ngọt như thế này. Không nói chuyện với mẹ là con có biết con làm mẹ buồn, mẹ khổ tâm không con…

Nói tới đó Đan Trầm ứa nước mắt. Điềm thở dài cúi đầu nhìn xuống sàn gạch bông. Giây lát sau anh ngước lên nhìn vào đôi mắt có lệ của mẹ.

– Con rủ mẹ đi chơi mà mẹ nói mẹ mệt rồi mẹ lại đi chơi với bác Mặc… Mẹ không thành thật với con…

Đan Trầm cứng người khi nghe câu nói đó. Tuy nhiên phút sau nàng lại mỉm cười sung sướng. Hoá ra thằng bé giận vì chuyện đó và ghen tức vì chuyện đó.

– Điềm… Con nghe mẹ nói xong rồi con suy nghĩ lại đi. Hồi sáng trước khi đi học con có rũ mẹ đi chơi mà mẹ từ chối. Nhưng xế chiều bác Mặc ghé nhà mời mẹ đi ăn trưa và tiện thể ghé nhà sách Khai Trí mua sách. Bác ấy từ An Lộc về thăm nên mẹ không tiện chối từ và làm buồn lòng. Mẹ con mình muốn đi chơi lúc nào cũng được mà. Con giận mẹ thời mẹ chịu nhưng mẹ nghĩ là mẹ không có làm điều gì đáng để cho con phiền giận…

Điềm làm thinh rồi sau đó lại cười.

– Con tưởng mẹ có hẹn với bác Mặc trước…

Đan Trầm khẽ lắc đầu.

– Không đâu. Mẹ nói dối con làm gì…

– Mẹ thương bác Mặc không mẹ?

Đan Trầm hơi ngần ngừ trước câu hỏi của con trai. Thật lâu nàng mới thủng thẳng cất giọng.

– Nói thương thì mẹ chưa thương mà chỉ có cảm tình rất nhiều. Mà con cũng biết là từ cảm tình tới thương chỉ ngắn có chút xíu này thôi…

Nhìn mẹ đưa hai ngón tay cái và trõ lên làm khoảng cách ngắn ngủn, Điềm bật cười. Đan Trầm thấp giọng nói của mình xuống như có chút buồn rầu và chút nghiêm nghị.

– Nếu mẹ muốn lấy chồng thì bác Mặc là người mà mẹ chọn…

Điềm nhìn mẹ đăm đăm. Trong ánh mắt long lanh đó anh thấy thoáng u uẩn và buồn bã.

– Bộ mẹ muốn lấy chồng hả mẹ?

Đan Trầm gật đầu nhè nhẹ.

– Có thể nhưng bây giờ thời chưa. Mẹ chờ khi nào con học xong đại học lúc đó mẹ sẽ tính. Mẹ đã lỡ làng rồi thì chờ ba bốn năm nữa cũng chẳng muộn màng gì…

Điềm chợt vòng tay ôm kéo thân mình mẹ vào sát người của mình. Đây là lần thứ nhất anh có cử chỉ thân ái đó. Đứng im trong vòng tay của con, Đan Trầm ngước lên nhìn. Ánh mắt của nàng chạm phải ánh mắt thương yêu và trìu mến cùng giọng nói ngọt ngào cất lên bên tai.

– Mẹ… Mẹ hy sinh cho con quá nhiều rồi. Con thương mẹ và cám ơn mẹ về sự hy sinh vô bờ của mẹ. Con lớn rồi thưa mẹ. Con đủ sức để lo thân con. Nếu mẹ thương bác Mặc thì nên lập gia đình   đi mẹ. Mẹ đừng chờ đợi tới lúc con học xong…

Nghe giọng nói tuy ngọt ngào và âu yếm song vướng vất chút cay đắng và chua chát, Đan Trầm nhìn con trai chăm chú. Nàng thấy trong đôi mắt của đứa con mà nàng mang nặng đẻ đau xuất hiện nét buồn u ẩn. Ứa nước mắt nàng nghẹn lời.

– Không… Mẹ không lấy chồng cho tới khi nào con lập gia đình…

Thầm hít thở hương tóc thơm tho của mẹ hiền, Điềm cười lắc đầu.

– Con còn trẻ lắm thưa mẹ nên con chưa nghĩ tới chuyện lập gia đình. Vả lại…

Bỏ lửng câu nói Điềm cúi xuống nhìn trong lúc mẹ anh cũng ngước lên. Hai ánh mắt nhìn nhau thật lâu. Cuối cùng Điềm thì thầm. Lời của anh như một cố gắng thuyết phục

– Mẹ thương bác Mặc và bác ấy cũng thương mẹ nữa. Tình yêu chỉ đến một lần trong đời mà thôi do đó mẹ đừng bỏ lỡ dịp may…

Đan Trầm mỉm cười. Hổng biết học ai mà thằng bé lại nói ra những lời dạy đời với mẹ của nó. Dường như cũng biết điều đó nên Điềm bật lên cười hắc hắc. Xỉa ngón tay trõ vào trán con, nàng xì tiếng nhỏ trề môi.

– Bé dạy đời mẹ hả bé. Có yêu chưa mà nói chuyện tình yêu…

Điềm xiết chặt mẹ trong vòng tay rắn chắc của mình và thì thầm.

– Mẹ… Con thương mẹ…

Đan Trầm im lặng nhận hưởng cử chỉ tỏ lộ tình thương của con trai. Mơ hồ đâu đó trong trí tưởng nàng cảm nhận được hơi hám của người chồng thân quen giờ hầu như đã thành lạ xa. Tuy nhiên dù đã lạ, đã xa, đã đi ra khỏi đời nàng mà hình bóng của người cũ vẫn còn có mặt bằng hình tượng của đứa con độc nhất.

– Vậy là con hết giận mẹ rồi hả?

Đan Trầm hỏi nhỏ. Thỏng tay và lùi lại nửa bước, Điềm cười.

– Mẹ biết là con không thể giận mẹ lâu hơn một ngày mà mẹ… Huống chi…

Bật cười hắc hắc Điềm lãng sang chuyện khác thật nhanh. Vò vò bụng của mình, anh cười nói tiếp.

– Mẹ con đói bụng…

– Vậy hả… Mẹ hâm cháo cá cho con ăn nghen. Mẹ nấu hôm qua mà con giận mẹ con đâu có thèm ăn…

Điềm hôn nhẹ vào trán mẹ hiền kèm theo câu nói.

– Con xin lỗi mẹ…

Cười sung sướng Đan Trầm nói nhỏ.

– Mai mốt có gì mẹ con mình nên nói chuyện với nhau nghen…

Điềm gật đầu cười bước theo mẹ ra sau bếp.

11.

 

– Em muốn đi lính thật à?

Nhìn Điềm đang ngồi đối diện với mình, Hạnh hỏi câu trên. Gật đầu không do dự, Điềm trả lời câu hỏi của người anh bà con chú bác với mình một cách bình thường.

– Dạ… Tới lúc nào đó em cảm thấy chán học. Dường như chữ nghĩa không còn hấp dẫn được em nữa… Em muốn đi lính vì có lúc em chợt nhận thức ra bảo vệ tự do cho phần đất còn lại của nước ta là một việc cần thiết và khẩn cấp. Em muốn tham dự vào…

Hạnh gục gặt đầu. Bên tai anh vang vang giọng nói của Điềm.

– Bạn học cùng lớp trung học và đại học của em lần lượt đi lính và lần lượt chết ở chiến trường. Điều đó khiến em xốn xang không yên tâm học hành. Em cảm thấy mắc cỡ khi thụ hưởng sự hy sinh của người khác mà không đáp trả lại…

Hạnh cười như hiểu được tâm trạng của lớp thanh niên như Điềm. Đi lính thời có nhiều hạng, loại với rất nhiều lý do. Gia đình không giàu mà cũng không nghèo, có học thức; nếu muốn Điềm có thể học tới nơi tới chốn để sau này sống đời yên ổn và nhàn hạ. Tuy nhiên có một lúc nào đó, những người trẻ như Điềm nhận ra tự do quí giá hơn cơm áo. Không ai cho mình tự do cả. Muốn được sống tự do thời mình phải giành giật và bảo vệ nó.

– Mẹ em có biết em định đi lính không Điềm?

Hạnh hỏi. Điềm lắc đầu cười gượng.

– Dạ không. Em chưa nói cho mẹ em biết vì bà sẽ cản ngăn, khóc lóc năn nỉ. Phiền lắm anh…

Hạnh cười gật đầu lên tiếng.

– Chừng nào em sẵn sàng để đi lính?

Điềm trả lời nhanh.

– Đi liền anh… càng sớm càng tốt… Đi lính gì cũng được…

Biết Điềm không rõ về lính lắm nên Hạnh thong thả giải thích.

– Có bằng tú tài như em thì sẽ đi sĩ quan. Nếu em tình nguyện thì em sẽ đi sĩ quan Đà Lạt…

– Chừng nào mới đi hả anh?

– Năm tới…

– Em muốn đi liền…

Hạnh mỉm cười khi nghe Điềm nói. Nhìn đứa em bà con đang ngồi trước mặt, anh chậm rãi giải thích.

– Nếu em muốn đi liền thì có một khóa là khóa 21 của trường sĩ quan trừ bị Thủ Đức. Khóa này chỉ dành cho các người bị động viên…

– Em tình nguyện đi khóa đó được không anh?

Ngẫm nghĩ giây lát Hạnh mới cười trả lời.

– Ngày mai đúng 11 giờ sáng em tới cổng bộ tổng tham mưu đi. Anh chờ em ở đó để dẫn em vào phòng làm việc của anh làm giấy tờ nhập ngũ…

Mừng rỡ Điềm đứng lên từ giã Hạnh. Vừa ra tới cửa anh quay đầu lại nói với Hạnh.

– Anh đừng nói cho mẹ em biết nghen anh. Em sẽ nói cho bà biết trước khi em nhập ngũ…

Khẽ gật đầu Hạnh đứng nhìn theo bóng đứa em bà con. Không biết nghĩ điều gì mà anh lại thở dài.

****

Đang ngồi trước bàn máy may để may áo  nghe tiếng gọi của ông phát thư già quen thuộc, Đan Trầm vội bước ra cổng.

– Dạ cháu có thư hả bác năm?

Nàng hỏi vì đang mong thư của Mặc. Chìa phong thư ra ông phát thư cười thốt.

– Của cậu Điềm…

Cầm lấy phong thư là lạ, đợi cho ông phát thư đi rồi, nàng mới chăm chú nhìn. Hàng chữ Bộ Tổng Tham Mưu QLVNCH khiến cho nàng chú ý rồi đâm ra thắc mắc. Dù vậy nàng cũng rán dằn lòng chờ con trai đi chơi về để hỏi cho biết. Lát sau Điềm về tới nhà. Đợi cho con ăn cơm trưa xong nàng mới đưa phong thư ra. Điềm chăm chú đọc và Đan Trầm thầm quan sát nét mặt của con.

– Thư gì vậy con?

Nghe mẹ lên tiếng hỏi dò, Điềm cười trả lời.

– Dạ thư của bộ tổng tham mưu QLVNCH. Họ gởi cho con để báo tin là con bây giờ thuộc tài nguyên quốc gia nên con sẽ bị bắt đi lính nếu con thi rớt…

Nói tới đó Điềm bật lên cười hắc hắc.

– Ngoài ra họ cũng nói cho con biết là con có thể tình nguyện đi lính nữa. Con có thể tình nguyện vào trường võ bị Đà Lạt để trở thành một sĩ quan hiện dịch hay vào trường võ bị Thủ Đức để thành một sĩ quan trừ bị…

Đan Trầm nhìn con chăm chú.

– Con đừng đi lính nghen Điềm. Mẹ van con. Con muốn gì mẹ cũng chiều con hết miễn con đừng bỏ mẹ để đi lính…

– Sao mẹ không muốn con đi lính?

Điềm hỏi nhỏ. Đan Trầm nhìn con trai.

– Mẹ sợ con chết bỏ mẹ bơ vơ…

– Đâu phải ai đi lính chết đâu mẹ…

– Mẹ biết không phải ai đi lính cũng chết nhưng mẹ không muốn con đi lính. Điềm, con hứa với mẹ đi con…

Đan Trầm ứa nước mắt nghẹn lời không nói tiếp được. Nhét phong thư vào túi quần, vòng tay ôm mẹ vào lòng, Điềm vỗ về.

– Mẹ đừng buồn. Con hứa… Vả lại con chỉ bị động viên khi nào con thi rớt không lên lớp được…

Có vẻ như an tâm vì lời nói của con, Đan Trầm vui vẻ cười thốt.

– Con muốn ăn gì hông mẹ làm cho. Hay là mẹ con mình ra Sài Gòn ăn đi. Mẹ thèm bún riêu…

Vừa nói nàng vừa hít hà. Điềm cũng cười hắc hắc.

– Mẹ bao con nghen… Con hết tiền rồi…

Nghe con nói Đan Trầm bật cười thánh thót bỏ vào trong phòng thay quần áo trong lúc Điềm bước ra cửa. Móc phong thư ra xem lại lần nữa anh thở dài buồn bã. Đang trầm tư nghe tiếng bước chân anh ngước nhìn. Hồi nhỏ, anh biết mẹ mình đẹp. Thế thôi. Khi học trung học với chút kinh nghiệm từ sách vở và chút nhận thức riêng, rồi khi học ở văn khoa, có dịp nhìn ngắm và trò chuyện với mấy cô sinh viên đồng lớp, anh mới biết mẹ là người có nhan sắc, thứ nhan sắc của trời cho ban và của người cho nữa. Đó là thứ nhan sắc của hồn lẫn xác, hình thành phong cách đặc biệt không giống ai và cũng không ai giống được bà. Tuy nhiên một điều mà anh nhận ra là mẹ cô đơn và buồn bã khiến cho bà có nét đẹp não lòng làm cho bất cứ ai khi quen biết cũng phải sinh lòng mẩn cảm. Anh mơ hồ tìm ra nguyên cớ hay điều gì khiến cho anh, từ lúc còn nhỏ cho tới bây giờ và có thể trong suốt cuộc đời còn lại, mãi mãi mê mẹ của mình.

– Mình đi chưa con?

Giọng của mẹ thật êm thật dịu. Hai tiếng mình với con, xác định vị trí nửa bạn nửa mẹ con, song đựng đầy một tương phản mà hoà quyện lại với nhau để nói lên thứ tình cảm phức tạp và mâu thuẫn.

– Dạ… Xin lỗi mẹ… con đang mơ mộng…

Điềm nói nhỏ. Đan Trầm nở nụ cười bao dung trong lúc nhìn con.

– Mẹ biết…

– Làm sao mẹ biết con đang mơ mộng hả mẹ?

Đưa tay xô cho con trai đi trước, Đan Trầm nói mà như nói với chính mình.

– Khi nào nhìn con mà mẹ cảm thấy sự bơ vơ và đơn độc là lúc đó con đang mơ mộng. Khi mình mơ mộng là mình đi lạc…

Điềm mỉm cười im lặng. Cài chốt cổng lại cẩn thận xong anh mới đạp máy cho xe nổ. Ngồi lên yên anh cảm thấy chút dao động khi bàn tay của bà mẹ hiền đặt lên vai của mình cùng với mùi hương là lạ quyện vào mũi và ở lại thật lâu.

*****

Đan Trầm uể oải ngồi dậy. Thức sớm pha cà phê và làm bữa ăn sáng cho con trai xong hai mẹ con vừa ăn sáng và uống cà phê nói chuyện. Khi Điềm đi học nàng mới trở vào phòng nằm đọc báo rồi thiếp đi hơn tiếng đồng hồ mới thức. Buông thỏng hai chân xuống sàn gạch bông nàng nhìn vơ vẩn căn phòng ngủ của hai mẹ con. Tất cả mọi thứ đều được nàng dọn dẹp và đặt đúng chỗ trừ cái giường của con trai. Thời gian trước giận mẹ nên nó làm giường ngăn nắp sau khi thức dậy được mấy ngày rồi sau đó hết giận nên trở lại cái tật cố hữu không chịu xếp mền gối và vén mùng lên vì biết mẹ sẽ làm chuyện đó. Ngồi đong đưa đôi chân giây lát, nàng mới chịu bước xuống. Đứng nhìn tới nhìn lui nàng thấy mình  phải kiếm chuyện gì làm cho hết ngày. Ngẫm nghĩ giây lát nàng mới bước qua giường ngủ của con trai rồi mở mùng, cuốn mền xong tháo bao gối ra để giặt. Một phong thư rơi xuống nệm. Nhìn thoáng qua nàng biết phong thư đó của bộ tổng tham mưu gởi cho con trai mấy ngày trước đây. Cầm phong thư lên ngằm nghía nàng có thái độ trầm tư và nghĩ ngợi như cố nhớ lại cảnh tượng đã qua. ” Thư gì vậy con? ”. Bây giờ hồi tưởng lại nàng cảm thấy con trai có vẻ ngần ngừ và gượng gạo khi trả lời câu hỏi của mình. Nó muốn giấu mình cái gì? Cố che đậy cái gì? Hay là… Đan Trầm lẩm bẩm mấy lời trong trí rồi như không dằn được tò mò và cũng để giải toả thắc mắc của mình nàng lôi lá thư của con ra. Mắt nàng lướt nhanh. Bàn tay nàng run run. Nước mắt nàng ứa ra từ từ và có vài giọt rơi xuống phong thư. Ngồi phệt xuống giường nàng lẩm bẩm như người mất hồn.

– Lính… Nó đi lính… Điềm ơi… Con không  thương mẹ…

Đan Trầm nức nở. Đưa tay áo lau nước mắt, trả phong thư về chỗ cũ, nàng im lìm suy nghĩ để tìm ra lý do nào, nguyên nhân gì khiến cho con tình nguyện đi lính. Theo như nội dung của lá thư thời Điềm tình nguyện đi lính chứ không phải bị động viên. Như vậy lý do thi rớt được gạt bỏ. Lý do nào khiến cho nó tình nguyện? Chắc chắn không phải là lý do cha mẹ không có tiền cho nó đi học. Nàng thừa tiền để nuôi con học hành tới nơi tới chốn. Rốt cuộc chỉ còn lại lý do tình cảm. Không lẽ nó thất tình nên buồn chán bỏ học tình nguyện đi lính. Mà thất tình ai mới được chứ? Nàng đâu thấy con quen biết ai ngoài Tâm Nam. Rà soát, suy đi, nghĩ lại, sắp xếp tất cả mọi sự kiện xảy ra gần đây, nàng lờ mờ biết được lý do khiến cho con đi lính. Biết được lý do rồi nàng ứa nước mắt vì thương mình và cũng giận mình và tội nghiệp cho đứa con thương yêu. Bây giờ nàng phải làm gì để ngăn cản chuyện con đi lính. Tất cả dường như đã trễ rồi. Tháng tới là Điềm sẽ trình diện. Rồi đây ngôi nhà rộng trở thành rộng hơn, vắng càng thêm vắng hơn. Nàng buồn thì càng thêm buồn hơn. Rồi đây đâu có ai để nàng trò chuyện, cười đùa. Đâu có ai nằm bên cạnh để cho nàng ngủ yên. Đâu có ai chở nàng đi ăn mì cây nhãn. Đâu có ai gọi hai tiếng mẹ ơi nữa.

 

12.

– Cô Đan ơi có thư nè…

Đan Trầm bước như chạy ra cổng khi nghe tiếng của ông phát thư. Chìa phong thư hơi nhăn nheo ra ông ta cười thốt.

– Thư của cậu Điềm gởi cho cô đó. Bộ cậu đi lính rồi hả cô?

Cầm phong thư, dù nôn nóng muốn đọc song Đan Trầm cũng phải lịch sự trả lời ông phát thư quen với nhà nàng mấy chục năm.

– Dạ nó đi lính được hơn năm rồi bác ba…

– Vậy à… Cậu đóng ở đâu vậy cô?

– Dạ ở…

Đan Trầm ú ớ. Nàng không biết trả lời câu hỏi của ông phát thư vì thực sự nàng cũng không biết con trai đóng ở đâu. Sau khi mãn khoá về nhà nghỉ phép tuần lễ, Điềm nói cho mẹ biết là anh được đổi về tiểu khu Tây Ninh. Từ đó tới nay hơn tháng anh chẳng có thư từ gì về nhà hết. Điều đó khiến cho nàng lo lắng, trông đứng trông ngồi thư của con vì chẳng biết con ở đâu.

– Dạ ở Tây Ninh thưa bác ba…

Gật đầu cười ông phát thư nói nhanh.

– Vậy thì tôi chúc cậu Điềm được bình an…

Dứt lời ông phát thư bỏ đi. Không dằn được sự nôn nóng, Đan Trầm đứng dựa lưng vào thân cây mận rườm rà cành lá, run tay xé thư của con trai. Hơn tháng nay nàng mỏi mòn chờ đợi mà không có tin tức gì hết. Nét chữ quen thuộc như chứa đựng hơi hám thân quen, mơ hồ giọng nói trầm mà ấm thì thầm bên tai.

Mẹ thương yêu của con,

Biết mẹ mong thư con lắm nhưng con xin lỗi mãi tới hôm nay con mới viết thư cho mẹ được. Đúng ra thì mỗi ngày con viết một ít, hoặc khi nào rỗi rảnh thì con viết cho mẹ. Con nhớ mẹ lắm mẹ ơi…

Đan Trầm biết nước mắt của mình ứa ra rồi từ từ chảy thành dòng trên mặt đoạn lăn xuống làm mặn môi. Trong không gian tĩnh lặng của buổi trưa hè, nàng mơ hồ nghe giọng nói của đứa con trai  đang ở xa thì thầm bên tai mình. Nàng như ngửi được hơi hám của con trong lần hai mẹ con đi chơi với nhau sau lễ mãn khoá và trước khi con trình diện đơn vị mới.

– Mẹ cũng nhớ con lắm con ơi…

Đan Trầm lẩm bẩm. Môi của nàng mặn vì nước mắt. Hàng chữ nhập nhoà.

– Đời lính của con ở ngôi đồn này cũng nhàn mà cũng có chút nguy hiểm vì nó là vị trí chiến thuật mà chính phủ lập ra để ngăn không cho địch quân tiến về Sài Gòn. Tuy nó không xa thủ đô lắm song chắc con cũng không được gặp mẹ thường xuyên. Có xa mẹ rồi con mới biết những giây phút bên cạnh mẹ quí giá chừng nào. Con phải tự lo lấy thân mình trong đời sống chung đụng với những người lính hiền lành, thật thà và chất phác. Con không còn có dịp để làm nũng với mẹ, mong trời mưa ban đêm để chun vào giường ngủ với mẹ. Mưa ở đây ẩm ướt và lầy lội. Nhiều đêm mưa nằm trên chiếc giường nhỏ hẹp của căn hầm núp, con nghĩ về mẹ, ước mong được nhìn thấy mẹ, nghe mẹ nói cười để cảm nhận được sự thiếu vắng mẹ là một mất mát lớn nhất trong tâm hồn con. Mẹ ơi…

Đan Trầm đưa tay áo lau nước mắt. Nàng cảm nhận ra âm thanh của hai tiếng ” Mẹ ơi ” chở  nặng thiết tha, trìu mến và âu yếm.

– … Trong giấc ngủ chập chờn con mơ thấy mẹ, thấy mẹ mặc chiếc áo dài màu tím mà con thích nhất. Mẹ đẹp như một bà tiên; mẹ quyến rũ như thần nữ, thứ hình hài không có thật mà con mộng thấy khi mở mắt thao láo nhìn vào bóng tối lặng thầm của đêm đi kích. Con nhớ mùi hương tóc dài của mẹ mỗi khi mẹ gội đầu ngồi ngoài nắng hong tóc cho khô…

Đan Trầm ngưng đọc vì nước mắt ra nhiều quá khiến cho nàng không thấy được và sợ nước mắt của mình sẽ làm nhoà đi màu mực của chữ. Bước tới ngồi bệt xuống hàng ba, nàng mân mê lá thư của con trai. Tự dưng nàng ước ao được thấy ” hoàng tử bé ” của mình đứng trước mặt để nàng có thể đưa tay ra vuốt ve khuôn mặt bắt đầu xạm nắng, mân mê bàn tay của con để cảm nhận một điều là tình thương mà nàng dành cho con vượt lên trên tình cảm giữa nàng với Mặc. Hơn năm nay kể từ khi con đi lính, nàng có rất nhiều đêm buồn bã và đơn độc trong căn nhà hiu quạnh để tưởng nhớ lại những giây phút êm đềm và vui vẻ cạnh con trai, từ đó suy nghiệm ra một điều mà bấy lâu nay chỉ mơ hồ nhận thức. Tình mẫu tử là thứ tình cảm bền vững nhất mà một người mẹ như nàng dành cho con. Bởi vậy có rất nhiều người mẹ bỏ chồng thì được mà lại không đành tâm bỏ con cái. Bây giờ ngồi đây, cầm lá thư của con trong tay, nàng băn khoăn tự hỏi. Mình yêu Mặc không? Nếu có, thời liệu tình yêu có đủ mạnh để nàng có thể tạm quên con mà vui hưởng hạnh phúc của riêng mình. Lúc con chưa đi lính, còn sống chung một mái nhà, nàng nghĩ con đã lớn đủ sức tự lập rồi nên nàng có thể bước đi bước nữa. Bây giờ nàng mới biết đứa con trai thương yêu không bao giờ lớn, không bao giờ trưởng thành để thôi không cần sự thương yêu và chăm sóc của mình. Trong mắt nàng, Điềm lúc nào cũng nhỏ bé, cần tới sự thương yêu và bảo bọc của nàng và dường như càng lớn nó càng cần tới tình thương của nàng nhiều hơn nữa. Cách đây hai tuần, Mặc trở về Sài Gòn. Nàng đi chơi với Mặc mà mang theo bóng dáng của con trai, lòng bâng khuâng tự hỏi giờ này nó đang ở đâu, làm gì, có nhắc tới tên của mình không, có nhớ nàng như nàng nhớ nó không. Nỗi nhớ nhung con trai khiến cho nàng cảm thấy lần hẹn hò, cuộc đi chơi với Mặc kém đi sự thú vị và giảm dần cường độ tình cảm của mình. Nhận thấy thái độ thờ ơ của nàng, Mặc có hỏi song nàng không muốn nói thật cho anh biết những điều đang ở trong cái đầu vốn nhiều mâu thuẫn và phức tạp của mình. Không phải nàng không tin Mặc nhưng dường như có cái gì ngăn cản nàng thố lộ tâm tình. Buổi tối sau khi Mặc ra về, còn lại một mình trong căn nhà im vắng, nàng mới biết con trai như chiếc bóng của mình. Chỉ có người chết hay ma quỉ mới không có bóng. Còn nàng, bây giờ cái bóng đã bỏ đi xa nên dật dờ, ra vào thơ thẩn như kẻ mất hồn.

– Điềm ơi… Mẹ nhớ con…

Nước mắt lăn dài, Đan Trầm đứng lên đi vào nhà. Đóng cửa cài then lại cẩn thận, nàng bỏ vào phòng ngồi xuống giường của con trai. Nằm trên tấm nệm phẳng phiu, kéo cái mền lên đắp ngang ngực, nàng như ngửi được mùi hương thoang thoảng. Qua màn nước mắt lung linh nàng như thấy được con trai đang cười với mình, đang thì thầm ” Mẹ ơi… con nhớ Mẹ…”

****

Điềm ngồi im. Từ trên nóc hầm chỉ huy anh phóng mắt nhìn bao quát khung cảnh chung quanh ngôi đồn. Xa thật xa về hướng tây là con đường từ quận Củ Chi đi về hình như là Bình Dương gì gì đó. Tại ngã ba có con lộ đất màu đỏ nhạt chạy thẳng vào ngôi làng với hai dãy nhà ngói có, lá có lụp xụp và cũ mèm cách xa đồn chừng mươi cây số. Từ cửa chính của đồn có khúc đường nhỏ dài chừng hai ba chục thước đi ra đụng với con lộ đất đỏ. Lật bật mà anh đã ở đây hơn tháng rồi. Đời của một chuẩn uý đại đội phó thật thảnh thơi, nhàn hạ và buồn. Cấp chỉ huy của anh, thiếu uý Tiên, đại đội trưởng rất hiền và tốt bụng, cố gắng chỉ dạy cho anh những việc cần thiết để trở thành một vị đại đội trưởng và sẽ thay ông ta trong coi ngôi đồn vô danh do một đại đội có quân số hơn trăm rưởi trấn giữ. Nó là một trong chuỗi đồn bót được lập ra để dòm ngó mọi động tịnh của địch từ mật khu Dương Minh Châu và cũng là nút chặn mà địch phải vượt, bứng hoặc nhổ đi để lấy đường tiến về Sài Gòn. Ngày ngày chỉ huy lính kiểm soát lại hàng rào kẽm gai, coi lại mìn, lựu đạn, lau chùi các ổ súng cộng đồng, đào sâu thêm hầm núp, tu bổ lại giao thông hào và dẫn lính đi tuần tiễu và lục soát. Ban đêm dẫn lính đi kích, nằm tiền đồn; những điều đó khiến anh bận rộn và ít thời giờ để suy nghĩ và nhớ  nhung. Sài Gòn bây giờ cũng chẳng xa xôi gì cho lắm mà đường đi thời cách trở. Ban ngày trong giờ nghỉ vì nể lời mời của lính hoạ hoằn lắm anh mới tham gia vào các cuộc nhậu nhẹt. Vả lại anh không uống được rượu do đó chỉ phá mồi thôi. Đêm đêm trong căn hầm chỉ huy của riêng mình, anh chong đèn đọc sách, nghe radio và viết lách. Anh chỉ viết rồi để đó vì chẳng thiết tha gì tới chuyện đăng báo. Với anh, viết chỉ là để thoả mãn cái suy tư cũng như dàn trải tâm tình riêng tư của mình lên giấy mực.

– Chuẩn uý nhậu hông chuẩn uý?

Đang trầm tư, nghe tiếng người nói vọng lên, Điềm cúi nhìn xuống mới biết đó là Tám Tàng, trung đội trưởng trung đội 3.

– Thôi mấy ông làm đi. Có tôi chỉ hao mồi thôi…

Tám Tàng cười hà hà. Anh ta cũng biết Điềm không thích và không uống được nhiều nên chỉ hỏi cho có lệ.

– Thiếu uý Tiên rủ ông đó?

Tám Tàng cố vớt vát một câu. Điềm cười nhỏ. Từ trên nóc hầm chỉ huy anh nói vọng xuống.

– Nói với ông Tiên là tối nay tôi phải trực ứng chiến. Tôi mà nhấp môi là tôi ngủ luôn tới sáng…

Tám Tàng cười ha hả bỏ đi về phía khu nhà của lính. Điềm im lặng nhìn theo người lính có dáng đi khật khưởng như say rượu. Chưa đầy bốn mươi tuổi mà Tám Tàng có tới năm đứa con mà đứa con trai đầu lòng lại là lính dưới quyền chỉ huy của anh ta. Cuộc chiến tranh này đã biến nhiều người trẻ  già trước tuổi. Cuộc xâm lăng của miền bắc đã làm cho hàng triệu gia đình ở nông thôn phải rời bỏ ruộng vườn để tìm chỗ an ninh hơn. Rốt cuộc rồi không có việc làm để sinh sống họ bèn đi lính. Từ đó lính trở thành một cái nghề cho những người dân quê như Tám Tàng dù nhiều khi phải đổi bằng mạng sống của mình. Đại đội gần trăm rưởi lính mà có nhiều thành phần khác nhau và tuổi tác cũng khác nhau như già, sồn sồn và trẻ. Rồi trẻ lại lại phân ra trẻ vừa vừa và trẻ măng. Trẻ vừa vừa là những người lính từ 18 tới 25. Còn trẻ măng là tuổi 16 và 17. Họ chưa tới tuổi động viên đi lính song vì lý do này hoặc lý do nọ họ đôn tuổi mình thành 18. Như đứa con trai của Tư Bần. Mới 17 thôi mà nó phải lòng đứa con gái ở ngoài chợ rồi con nhỏ có bầu. Thế là cưới nhau. Thằng nhỏ chẳng có nghề ngỏng gì nên ba nó bảo nó đi lính vừa có cái ăn cái mặc mà lại được ở gần bên vợ con. Dễ dàng và tiện lợi quá. Đại đội, dù không nhiều song cũng có lính ma và lính kiểng. Đây là hai thứ lính được gởi gấm từ chi khu mà thiếu uý Tiên dù không muốn cũng phải chấp nhận. Lính ma thì chẳng bao giờ thấy mặt dù có tên họ trên giấy tờ. Lính kiểng thì chỉ xuất hiện khi nào cần thiết như có thanh tra từ trên Sài Gòn xuống. Thành thử đại đội trên sổ sách ghi 155 người mà tập họp để điểm danh thì chỉ có trăm ba. Hai mươi lăm người vắng mặt là của ông quận, ông thiếu tá trưởng phòng hoặc mấy ông lớn gởi gấm. Thiếu uý Tiên nói cho anh biết những điều đó vì thật ra cũng chẳng giấu được ai. Với lại chẳng cần giấu vì đó là một hệ thống lính ma lính kiểng dài từ trung ương xuống tới địa phương mà không một ai có đủ sức để thay đổi tình trạng bê bối này được kể cả phủ đầu rồng.

Đang ngồi nhìn trời mây và suy nghĩ lan man, Điềm chợt chú ý tới chiếc xe lam ngừng lại trước ngã ba của con đường đi vào đồn. Ngày ngày có vài chuyến xe lam chạy từ quận về làng và ngược lại. Sau khi dừng lại cho khách xuống nó chạy đi để lại một người khách đứng trơ vơ. Đoán đó là vợ của mấy ông lính đi chợ về nên anh cúi xuống đọc tiếp tờ tập san Sử Địa. Có tiếng nói lao xao từ ngoài cổng chánh theo gió đưa lại. Giọng nói của đàn bà làm cho anh phải ngước lên nhìn. Người đàn bà này mặc áo dài màu trắng, quần đen, đội trên đầu chiếc nón lá nên anh không thể nhận diện được. Tuy nhiên giọng nói thanh thoát và dịu dàng nghe thật quen khiến anh liên tưởng tới một người.

– Mẹ ơi… Mẹ ơi…

Điềm nhảy một cái từ trên nóc hầm chỉ huy xuống đất rồi bước nhanh còn hơn chạy ra cổng chánh.

– Chú làm ơn nói với chuẩn uý Điềm là có mẹ lên thăm…

Điềm kêu lớn khi còn cách cổng chánh mươi bước. Giọng của anh nghe lạc đi.

– Mẹ… Con đây… Mẹ ơi…

Đan Trầm mỉm cười. Ở giữa vùng đất quê mùa đầy kẽm gai bao quanh, nụ cười của nàng tựa như nước của dòng sông tắm mát tâm hồn của đứa con đang lao đao vì nhung nhớ.

– Điềm…

Người mẹ hiền bỏ hơn nửa ngày trời ngồi xe, quần áo nhầu nát và bụi bặm, gọi tên con bằng giọng nghẹn ngào tắm đẵm thương yêu.

– Dạ… Mẹ mạnh hông mẹ?

Đan Trầm đưa tay ra vuốt tóc con. Dù đã lớn, dù có làm tới chuẩn uý; Điềm vẫn còn là đứa con nhỏ dại trong mắt nàng.

– Mẹ bịnh vì nhớ con…

Đưa tay đỡ lấy cái túi xách nặng cho mẹ, Điềm cười nhẹ.

– Sao mẹ tìm ra được chỗ này hả mẹ?

Định đưa tay lên ký đầu con rồi không biết nghĩ sao Đan Trầm ngưng lại. Nhìn con âu yếm nàng mắng một cách nhẹ nhàng.

– Con hư quá. Hồi nữa mẹ phải đè con ra quất cho vài roi. Viết thư cho mẹ mà chẳng nói con ở đâu. Mẹ phải gặp anh Hạnh của con mới biết con đang ở đâu…

Điềm cười hắc hắc.

– Con sợ mẹ biết rồi mẹ đi thăm. Đường đi cực và nguy hiểm…

– Mẹ hổng sợ cực. Người ta đi được thời mẹ cũng đi được… Mẹ đi một lần biết đường rồi mai mốt mẹ sẽ lên thăm con thường hơn…

Đưa tay ra nắm tay mẹ, Điềm cười nói lãng.

– Đi mẹ… Con dẫn mẹ vào chỗ con ở…

Thấy đi trên đường đất mà mang guốc cao gót không tiện nên Đan Trầm phải cởi guốc ra đi chân không.

– Lần sau đi thăm con mẹ không mặc áo dài và mang guốc nữa…

Đan Trầm cười nói với con. Điềm gật đầu cười. Thấy thiếu uý Tiên đang đi tới anh lên tiếng trước.

– Thiếu uý… Đây là mẹ của tôi…

Tiên không giấu được nét ngạc nhiên khi biết Điềm lại có bà mẹ trẻ đẹp. Ở giữa vùng đất quê mùa này, bà như một bà tiên xuyên qua cốt cách thanh lịch và dịu dàng.

– Dạ chào bác… Tôi nghe Điềm nói về bác mà mãi hôm nay mới hân hạnh được gặp. Thật ngoài sức tưởng tượng của tôi…

Liếc nhanh con trai, Đan Trầm cười nói với Tiên.

– Tôi lấy chồng sớm mà có Điềm cũng sớm thành ra nhìn tưởng như là chị em…

– Dạ… Điềm mà được bác thăm thì mừng húm rồi…

– Tôi hỏi thiếu uý là tôi được phép ở bao lâu?

Tiên cười gãi gãi đầu.

– Dạ xin bác đừng gọi tôi là thiếu uý. Bác muốn ở bao lâu cũng được. Anh em binh sĩ ở đây có ba má lên thăm hoài. Bác mà ở luôn thì Điềm với tôi chắc hổng có ai phàn nàn gì hết…

Đứng nói chuyện giây lát Tiên mới xin kiếu từ đi lo công chuyện. Điềm đưa mẹ về chỗ ở của mình. Đan Trầm ứa nước mắt khi bước vào hầm chỉ huy tối tăm, chật hẹp, bốc mùi ẩm mốc. Nhìn chiếc giường bằng cây ọp ẹp với chiếc chiếu cũ, gối mền nhà binh nhầu nát, nàng thở dài thầm lặng cảm thấy thương con thật nhiều đồng thời cũng cảm thấy áy náy và ân hận. Cũng vì mối liên hệ tình cảm giữa nàng với Mặc khiến cho con trai giận hờn và ghen tức rồi tình nguyện đi lính để sau cùng phải chui rúc trong cái hầm núp dơ dáy và tối tăm.

– Mẹ… Chỗ ở của con dơ bẩn và chật hẹp… Con xin lỗi mẹ…

Hiểu ý của con, Đan Trầm gọi nhỏ.

– Điềm… Con nghe mẹ nói cái này…

Vừa nói nàng vừa bước tới đứng đối diện với con trai. Hai tay vòng lên cổ, mắt nhìn thẳng vào mắt con, nàng hôn nhẹ lên trán cùng với giọng nói ấm dịu và âu yếm cất lên.

– Con là con của mẹ… Mẹ phải xin lỗi con mới đúng…

Điềm cúi nhìn xuống đôi giày trận lấm bùn đất của mình. Dường như anh cố tránh nhìn vào đôi mắt long lanh dài có đuôi của mẹ, đôi mắt mà hằng đêm nằm trong căn hầm này anh tưởng tượng ra và cảm nhận ra theo thời gian và sự nhớ nhung đôi mắt của mẹ càng thêm quyến rũ.

– Mẹ đâu có lỗi gì đâu mẹ…

Đan Trầm rắn giọng nói của mình như xác định là mình, ít hay nhiều có phần can dự vào quyết định đi lính của con.

– Có… Mẹ có lỗi… Đó là lỗi của một bà mẹ đã không đè nén, cản ngăn được tình cảm của mình. Lỗi đã bỏ con… Lỗi đã làm con hiểu lầm…

Điềm thở hơi dài. Anh ngước nhìn vào khuôn mặt có hai giọt nước đang lăn dài trên làn da trắng mịn của mẹ. Anh thấy được một ánh mắt vời vợi trông của từng đêm chờ, từng ngày đợi, từng buổi chiều mong, từng buổi trưa ngóng lá thư được gởi từ chốn nào lạ hoắc xa xôi. Anh thấy được ánh mắt quan hoài, lo âu, thấp thỏm của mẹ. Anh thấy được giọt lệ lăn ra âm thầm khi gần sáng thức giấc trong căn nhà hiu quạnh, đi ra đi vào một mình, buổi tối gần giới nghiêm, ngồi chong đèn nhìn bóng mình in trên vách cô đơn và buồn bã.

– Mẹ… Con thương mẹ…

Không biết nghĩ gì, do xúc động nào mà Điềm cúi hôn vào mắt mẹ. Anh cảm thấy môi của mình mằn mặn nước mắt. Đan Trầm run người vì xúc động oà vỡ trong tâm hồn. Chưa có ai kể cả chồng của nàng và cả Mặc nữa, hôn vào đôi mắt nàng trong lúc đang đẫm lệ. Chỉ có Điềm, đứa con trai của nàng đã làm cử chỉ thương yêu và trìu mến đó trong căn hầm hôi hám, tối tăm, chật hẹp và thật vắng lặng tới độ nghe được tiếng thở và nhịp tim đập của hai người.

Lùi lại nửa bước, Đan Trầm cười nhìn con và nói đùa.

– Con vẫn còn ái mộ mẹ như ngày xưa hả?

Điềm cười nheo mắt.

– Hơn xưa nữa… Những ngày con xa mẹ, con mới khám phá ra là càng xa mẹ nhiều chừng nào con càng mê mẹ nhiều chừng đó…

Đan Trầm bật lên tiếng cười thánh thót. Dường như nàng có vẻ thích thú và vui mừng khi nghe con thú nhận.

– Mẹ cũng vậy… Từ khi con đi lính mẹ mới đào bới để tìm ra mẹ cần con hơn bất cứ ai. Mẹ thương con hơn bất cứ ai. Mẹ…

Điềm im lặng mỉm cười. Đan Trầm nhận ra trong mắt con ánh lên chút cám ơn, chút vui mừng và chút thoả mãn. Bất cứ ai cũng đều như vậy khi được mẹ thương yêu mình.

– Sướng nghen… Con biết là mẹ thương con nhất mà…

Đan Trầm xỉa ngón tay trỏ vào trán con trong lúc buông câu nói đùa. Quay nhìn quanh quất căn hầm vuông vức chừng ba thước vuông nàng cười tiếp.

– Mẹ đem cho con đủ thứ… Cà phê, sách báo, thịt chà bông và mấy lon sữa đặc nữa…

Hít hít mũi mấy cái nàng cười tiếp.

– Sao trong này có mùi gì lạ quá…

Điềm cười nhẹ.

– Mùi… đủ thứ mùi đó mẹ… Con gọi là mùi lính.. Mình ra ngoài trời khoảng khoát hơn mẹ…

Đan Trầm gật đầu.

– Con ra trước đi… Mẹ thay quần áo xong mẹ ra sau…

Điềm lẳng lặng leo ba bực thang rồi bước ra khỏi cửa hầm. Nắng xế chiều chiếu xiên xiên. Cây cột có lá cờ vàng ba sọc đỏ bay phất phơ.

Trang 4