Phở Sài Gòn Của Tôi

PHAN NGH * PH SÀI GÒN XƯA VÀ NAY

Cũng như tht chó, ph là mt đc sn ca min Bc. Người ta cho rng nó ch mi xut hin Saigon vào nhng năm 1951-1952, cùng mt thi gian vi hai nhà hát đào, mt xóm Monceau và mt xóm Đi Đng.

C hai thy đu rt xa l vi người Saigon thu đó. Kiếm được mt quan viên biết cm trng chu không phi chuyn d. Cho nên h ch cm c được mt hai năm ri dp tim, mc dù h đã biến nó thành mt hình thc như ”kem s B H (Hà ni) vào nhng năm 30 hoc như ”bia ôm” ca Saigon hôm nay. Và ph cũng chu chung mt s phn vi nó. Người ta ch thích h tíu, hoành thánh, bánh xếp nước… Ch có đc mt tim ph được gi là ”Ph Tuyc”, nm trên đường Turc (nay thuc khu vc Đng Khi) là kiên trì bám tr.

Phi đi ti sau năm 1954, ph mi thc s thc hin mt bước nhy vt t Bc vào Nam. Ph khi đu s bành trướng ca nó vào gia thp niên 50 ti gia thp niên 60. Có c mt dãy ph ph nm trên hai con đường Pasteur và Hin Vương.


THƠ PH


Nh
ng nhà hàng ph ngon ca Saigon thuy nhiu vô s. Nhưng được người ta chiếu c nht ch có bn hoc năm tim, trong đó có ph Trn Minh hm Casino. Trong cái ngõ ct y, ê h các hàng quà : ph, bún c, bún c sườn… T đu ngõ, người ta đã chm trán vi khách m thc, k ra người vô tp np. Ph Minh ngon thit là ngon. Nó không ging như ko kéo “ăn mt li mun ăn hai, ăn ba ăn bn li nài ăn năm”.

 

Người ta ch có th ăn mt bát đ cho nó thòm thèm ri mai li ăn na ! Có mt người nghin ph ca ông ta, và nghin luôn c truyn kiếm hip ca Kim Dung. Đó là ông X, ch mt tim giày đường Lê Thánh Tôn. Ông va ăn ph va theo dõi cuc tình ca Triu Minh – Vô K, hoc ca Doanh Doanh – Lnh H Xung trên mt báo. Và tình bng hu gia ông ch tim giày vi ông ch tim ph đã thm thiết hơn lên nh mt bài thơ ph ca ông ch tim giày. Gi là thơ ph vì đc lên nghe thy… toàn mùi ph. Tuy nhiên nó được làm theo th Đường thi, và ch nghĩa đi nhau chan chát. Rt tiếc, người viết ch còn nh được có bn câu :

Ni tiếng gn xa khp th thành 

Trn Minh ph Bc đã lng danh 

Ch đ : tái, chín, gu, gân, sách 

Gia v : hành, tiêu, t, mm, chanh

 

Sau đó, ”mông x” Trn Minh đã nh mt người nhái nhng nét ch rng bay phượng múa ca Vũ Hoàng Chương đ viết bài thơ y và treo trong tim.

… VÀ CÂU ĐI PH 

Saigon thuy ch có mt tim duy nht đường Võ Tánh, gn Ngã Sáu, có món tái sách tương gng và ph tái sách : tim Y. Tht tái mm, sách ròn nhai gau gáu, chm vi tương C Đà thì tuyt cú mèo. Người ta bèn đ xô ti đ thưởng thc mt món ăn l ming. Và tim Y pht lên như diu. T ngôi nhà lp xp, ông đã sa sang li cho khang trang và mua thêm mt nhà khác đ cho thoi mái. Phú quí sinh… máu văn ngh, ông bt đu giao du thân mt vi cánh nhà văn, nhà báo.

Sau cuc đo chính ca Dương Văn Minh, trong làng báo có hin tượng “trăm hoa đua n”, h có tin là có quyn làm ch mt t báo. Thế là ông ch tim ph Y bèn ra báo. T tái, chín, nm, gu, sn, nhy sang đa ht ch nghĩa, ông hoàn toàn b ng. Cho nên báo ca ông ch có th đến vi đc gi bng con đường ve chai. Dĩ nhiên nó phi chết.

Và ít lâu sau ông cũng chết theo nó. Người v góa tr đp kế tc ”s nghip” ca ông chng quá c. Tim Y phát đt tr li. Nhng người bn văn ngh ca ông Y vn lui ti ăn ph như xưa, nhưng mc đích chính ca h là… ngp nghé ngôi v ch tim. Sau my năm tri theo đui mà chng đi ti đâu, mt người trong bn h, tc cnh sinh tình, bèn mượn danh nghĩa bà qu ph đ ra mt vế câu đi như có ý thách thc thiên h rng : “Nếu ai đi được thì em xin nguyn ly làm chng”

“Nc, m na làm chi, em nghĩ chín ri không tái giá ” 

Câu đi sc sa mùi ph, nhưng hc búa nht là cm t ”tái giá”, nó va có nghĩa là ”đi bước na” li va có nghĩa là ”ph tái giá”. Cũng như ”da trng v bì bch” ca bà Đim đ Trng Quỳnh vy. Hơn ba mươi năm trôi qua, câu đi y hin nay vn ch có mt vế.

 

PH GÀ TRNG THIN

Ngay c Hà Ni – quê hương ca ph – t trước đến nay cũng chưa bao gi có ph gà trng thiến, cho dù ph Huyn Trân Công Chúa, vào đu nhng năm 50, đã có mt hàng ph gà ngon ni tiếng khp Hà thành, đến ni c Nguyn Tuân khi theo đoàn quân v tiếp qun Th đô, ăn xong đã phi khen rng ”tuyt ph !”. Người bán ph tên là Chí. Ông ta mi hi cư, không có đ tin đ mướn mt bng, phi làm ph gánh. Con đường mang tên v công chúa nhà Trn bé bng cái l mũi, vi cái va hè rng hơn mt mét, khách ăn k đng, người ngi, húp xì xp.

 

Ph trng thiến xut hin Saigon vào nhng năm 60, phía ch Vườn Chui – tuy chưa được lit vào loi tuyt ph, nhưng cũng được khách m thc đc bit chiếu c. Ph ngon là mt l : tht gà trng thiến thơm và mm như gà mái tơ, nước ph trong hp vi khu v ca nhng người kén ăn, nhưng cũng còn mt l khác : người ta va ăn, va ngm cái v thướt tha yêu kiu ca con gái ông ch tim, thnh thong đi ra đi vô, mm cười vi người này, gt đu chào người kia, giơ tay ‘bông rua’ người n, t nhiên như mt cô đm non.

Đó là n ca sĩ Y.V, mt ging ca l lướt ca các phòng trà. Ban ngày, nàng giao thip vi phao câu, đu cánh, tht đùi; ban đêm, chìm đm trong ánh đèn màu. Thế ri, không kèn không trng, nàng tuyt tích giang h. Người ta bo rng nàng đi Tây. Đi Tây tht ch không phi Tây Ninh. Tim ph vng khách dn và ít lâu sau thì phi dp.

 

PH KHÔNG RAU KHÔNG GIÁ

Tim này nm trên đường Công Lý- cách ngã tư Công Lý – Yên Đ (nay là ngã tưNam Kỳ Khi Nghĩa – Lý Chính Thng) khong 100m – trong mt cái hm rng. Người ta gi là ph Bà Du. Nó có nhng đc đim không ging bt c mt tim ph nào : không rau, không giá và rt sch, và nht là không có cái mùi ph kinh niên. Tht thái mng và bánh ph to bn thích hp vi cái gu ca người Hà Ni. Vì sâu trong hm, nên thot đu khách ti ăn ung rt lơ thơ tơ liu buông mành, ch có dăm by mng. Sau đó, nh s c đng ca người Hà Ni, người ta mi bt đu chiếu c ti hương v không rau không giá đó.

Tri qua hơn 30 năm, Ph Bà Du sau vn tn ti và có phn phát đt hơn xưa. Có thêm mt món mi : tái bp, tht mm và nhai sn st như sn. Giá c cũng tăng, t 10đ/ bát trong nhng năm 60 đến 10.000đ/ bát, năm 1996. Nhưng khách ăn vn nườm nượp.

 

T PH PH ĐN… BC HUỲNH

Hà Ni, quê hương ca ph, và thi bao cp đã sn sinh biết bao th ph : ph vt, ph ngan, ph ln (thm chí có c ph chó), vy mà chưa có mt ph nào chuyên bán ph, trong khi y Saigon li có c mt dãy ph ph. Đó là khu Hin Vương (Võ Th Sáu – Pasteur). Hin Vương chuyên bán ph gà, còn Pasteur, ph bò. Nhưng dù gà hay bò, các tim ph khu này chưa có mt tim nào – nếu nói v ph bò – có th so vi ph Tàu Bay Lý Thái T, còn nếu nói v ph gà, thì thua xa ph Vng Các (đường Võ Văn Tn) và ph Bưu Đin hôm nay.

 

Nhng tim ph bò ni tiếng thi y còn có ph Tàu Thy Nguyn Thin Thut, ph Quyn và ph Bc Huỳnh mit Phú Nhun. Sau khi ông Tàu Thy qua đi, người con trai không có đ kh năng kế nghip ông b, bèn dp tim đ chuyn sang ngh khác. Còn ph Bc Huỳnh nguyên là ph Ga Đà Lt mt thi ni tiếng; Sau 75 ông mò v Saigon, m tim ph Bc Huỳnh trên đường Võ Tánh góc Trương Tn Bu đi xéo góc vi nhà th Nam.

 

Ch my tháng sau, Bc Huỳnh li ni tiếng như cn. Hàng ngày, t 6 gi sáng khách m điu ph đã nườm nượp ni đui kéo vào. Và ch ti 10 gi là bánh, tht, nước ph đã láng cóong. Phi công nhn ph Bc Huỳnh hết ch chê. Nuc trong vt thơm lng; Miếng tht chín mùi thơm như pa-tê, thái tay va đ dy đ cn ngp răng. Miếng gu sa trng toát mn như miếng thch, va thơm va bùi li ròn tan; Không mt chút hoi. Đc bit tim BH không bán ph toàn tái. Thế mi là chính thng. Ph bò mà li ăn ph tái thì đúng là nhà quéo.

Đang phát đt như thế, chng biết sao khong năm 1982 bng dưng ông dp tim. Dân ghin ph c tiếc hùi hi. Trong s này có ông cao th bóng lông Trn K., khi đó đang ch trì sân qun vt đung Lê Dun. Ông này ghin ph BH không thua gì my anh ghin thuc phin. Sáng sáng, sau khi dt cho đ t mà không được bi dưỡng hai tô ph BH là ông ngáp lên ngáp xung. Ông bèn g mt người bn ông đ người bn này yêu cu cô con gái ông BH mượn ni niêu soong cho bát đũa ca ông già ra sân qun vt m mt tim ph xe. Dân ghin ph li kéo ti ăn đông như chy hi. Hi đó n ca sĩ Thái Thanh và n ca sĩ Tâm Vn tít trong Ch Ln, sáng nào cũng ngi xích lô ra sân qun vt – không phi đ đánh banh lông – mà là đ đp ph.

 

Cao th Trn K. có ông anh cũng tên Trn K. và cũng là cao th bóng lông, còn mê ph hơn c ông em. Sáng nào ông K. anh cũng gò lưng đp chiếc xe đp p p ch người tình 200 pao t Ch Ln ra sân qun vi mc đich cao quý duy nht là đp ph ca con gái ông BH. Có nhiu ln, có l ti ti trước ông K. anh chơi bóng lông hơi nhiu và hơi khuya, sáng ra chân chùn gi lng, ông đp xe hơi chm, ti hơi tr, đã thy cái thùng nước ph chng mông lên tri. Ph chính thng là thế : bao nhiêu tht là by nhiêu nước. Hết nước là hết tht, hết tht là hết nước. Và hết là hết, ch không có cái trò đ vài lon nước lèo hp, hay ném my cc bouillon vào nước, thêm tí mm tí bt ngt, đun sôi lên bán vi tht tái. Sau my ln đp xe ph râu tôm ti nơi li ht ăn, ông K. anh đành thương lượng vi cô ch ph như thế này :

Mi sáng cô c vui lòng đ riêng ra hai tô, ct đi cho tôi. Tôi ti kp đ ăn hay không ti ăn được cũng k cha tôi. Tôi vưỡn c tr tin như thường. y thế mà, ch được hơn năm, ch biết lý do gì, tim ph xe này cũng bng mt tích. It lâu sau thy tim Bc Huỳnh li tái xut giang h. Được ít năm ri li dp không kèn không trng. Ngày nay nghe đâu ông Bc Huỳnh và cô con gái đp như mơ đã m hai tim ph bên Calgary, Canada. Ch biết còn gi tên Bc Huỳnh na không.

 

…PH NGU PÍN

 

 

Do y, cSaigon ch có đc mt tim ca chú Woòng đường Lý Thái T bán ph ngu pín. Chú là người Qung Đông, trước khi di chuyn vào Nam đã m tim ph ph Huế, Hà Ni. Vào đu thp niên 50, ph ngu pín đi vi dân th đô, tht hoàn toàn xa l. Có mà nh thính các tiu thư Hà Ni cũng không dám ti ăn.

Ph ngu pín vào ti Saigon cũng ch khm khá gì hơn. Vn cái tim xp x ti thui, như ph Huế. Khách ti ăn toàn nhng ông râu ria xm xoàm hoc lún phún râu dê hoc nhn nhi bnh bao chng có mt si râu nào. Nhưng tuyt nhiên không h có bóng dáng đàn bà.

 

PH SAU 75 VÀ CƠN ST PH BC HI 

Ph leo lên ti tt đnh vinh quang bt đu t cui thp niên 80. Ph tràn ngp thành ph, ngoi tr khu vc Ch Ln, bi nó không th đch li được vi h tíu, hoành thánh, bánh bao, xíu mi. Nhưng đc bit nht là cơn st ph Bc Hi. thành ph có chí ít vài ba chc tim mang cái tên y. Ti sao người ta li không chn mt bng hiu khác ? Cũng có nguyên nhân đy.

S là vào thi bao cp, ph Thuc Bc, Hà Ni có mt tim ph chui mà ông ch tên là Bc Hi. Đó là bí danh, bit hiu hay tên tht ca ông ? Ch có ai ri hơi tìm hiu. Ch biết c thế mà gi. Tim ca ông dĩ nhiên là đông khách, nhưng toàn khách quen. Nhng cái mt l hoc đng có hòng bước vào. Trong khi ph quc doanh “chy qua hàng tht”, thì ph Bc Hi c bánh ln tht đu có cht lượng. Ngoài ra li còn cái thú ung rượu quc li nhm vi món “bc m” (xíu quách). Tht do dân”b l(buôn lu) t Phú Xuyên, Thường Tín hoc ng Gia Lâm đi theo xe khách thành, đưa vào bán cho các mi. Còn quc li do ngoi thành cung cp.

Ông Bc Hi đng quc li trong cái bong bóng trâu, giu trước bng, cái áo ph bên ngoài. Khách nào mun ung, giơ cái ly xây chng ra, ông ci khuy áo, tháo cái nút vòi bong bóng ri xt mt phát vào ly. Rượu va đúng ti mép ly, không tràn ra mt git nào. Ông bo đó là c mt ngh thut, phi tp mt mt tháng mi thc hin thành công thao tác y. Nói cũng đáng ti, ph ca ông cũng ch ngon lành gì. Chng qua là vì ”trong x mù thng cht làm vua”. V li, nó có đy đ cht béo, cht cay. Vi mt người ”thích đ th”, như vy là đúng tiêu chun. T đó, anh hùng nht khonh, ph Bc Hi danh trn giang h.

Sau 75, mt s đ t ca ông Bc Hi vào Nam. H kiếm mt đu hm, dng mt quán ph l thiên. Mt trong nhng đ t ni bt nht ca ”mông x” Bc Hi là Ch. Râu. Gi như thế là vì trên mt anh có c mt rng râu. Tr con trong khu ph, mi khi thy anh xut hin li chy theo trêu chc : ”Ơ cái râu lm xm, ơ cái râu loàm xoàm, cái râu mc quanh cái mm”.

Li va may mn li va có sn ít vn, Ch. Râu kiếm được mt mt bng đường Nam Kỳ Khi Nghĩa. Ph Bc Hi ca anh ra đi, tri hơn các tim Bc Hi khác vi món áp cho nước, áp cho khô, và đc bit là rượu rn-bìm bp, tráng dương b thn.

Hin nay, ph Bc Hi không nhng bành trướng trong thành ph mà còn xut hin ti các vùng ngoi ô, nht là khu Tân Sơn Nht.

 

 

Khong gia thp niên 80, ti Bến Si, mé trái cu Đin Biên Ph, có mt tim ph đuôi bò và ngu pín do mt người đàn bà đng bán. Quán hàng thiết lp trên mt vùng đt ln nhn si đá. Khách ăn, k đng người ngi. Đôi khi cái ghế lùn tt được dùng thay cho bàn. Và ln đu tiên trong lch s ca pín, ngu pín được các bà các cô chiếu c. H tnh queo cn tng miếng mt và nhai sn st. Đuôi bò ca Bến Si cũng tuyt trn. Mi miếng bng cái nm tay ca tr con. Tht được ninh nh nên khi ăn cũng không đến ni vt v.

Ph Bến Si ch bán đến 9g30 sáng là hết. Nhưng thông thường, người ta đến sm hơn. Đ tránh cái nng như đ la xung đu. Trông các bà va ăn va thm m hôi, phn son nhòe nht, thy mà thương !

Vài năm sau khm khá, bà ch tim tu được mt miếng đt rng ln phía xa l ri chuyn ca hàng ra đó. Bây gi gi là quán ph N., va bán ph va bán lu ngu pín đuôi bò. Mt cái lu 20.000đ hai người ăn căng bng.

PH THY CÔ 

Bi lương nhà giáo không đ sng nên 5 cô và mt thy đã hùn nhau m mt tim ph va hè đường X., phía sau cng trường M.C.

Ph thy cô ra đi khong gn hai năm nay. Có mt do nhà nước dp lòng l đường, có lúc h phi di chuyn vào mé sân sau trường. Tim này chuyên bán ph gà và ch bán vào bui sáng. Dĩ nhiên ph ca hkhông th nào ngon bng các tim nhà ngh như ph gà Bưu Đin hoc Vng Các hay các tim đường Võ Th Sáu, nhưng nó li có mt hương v đc bit – hương v gia đình. Khách ăn có cm tưởng như người nhà mình nu cho mình ăn vy. Ph đây rt có ”cht lượng” và r – rt r là khác : 4.000đ/ tô đy tú c tht ln bánh.

Gia h đã có s phân công : mi người nu ph ri coi ph mt ngày. Không có ai trong s h có sn tay ngh. Thot đu thì lúng túng như th vng mt kim, ít lâu mi thành tho. Nhưng dù sao đi vi h ngh ph cũng là mt cái ngh bt đc dĩ. Đng trên bc ging vn tt hơn.

thành ph, ngoài nhóm thy cô k trên, còn có mt cô giáo na cũng đang đng bán ph, nhưng li giã t hn cái ngh k sư tâm hn. Cô nguyên là ging nghim viên ca Đi hc khoa hc, nhà li sn có mt bng nm trên mt trc l đông đo người qua li, bèn quyết đnh t bng nghim và các công thc hóa hc đ ”giao thip” vi ph. Vn là mt ni tr gii nên t nu thc ăn đến làm ph cũng không đến ni khó khăn. Ca tim nm phía chân cu Bông, khách ăn s d dàng nhn ra khi thy trước ca đu mt dãy xe gn máy.

Ph Cu Bông ngoài các món thường l như tái, chín, nm, còn có món đuôi bò. Ph rt ngon nhưng giá mt tô có 5.000đ, ch bng mt na tin nếu so vi ph Hòa đường Pasteur, tc gi là ph Vit kiu, vi giá chém treo ngành 12.000đ/ tô. S dĩ gi thế là vì khách ăn đa s là Vit kiu. H quen ăn ph vi giá 8 đôla/ tô, chưa k tin ”bo” 10%, nên vi h, đó là mt giá r mt.

Ph Cu Bông cũng không làm theo kiu đi trà vi tht thái sn cht đy mt cái khay. Khách ăn ti đâu làm ti đó. Tht thái mng bc mùi thơm phc. Mi miếng tht mang hình k hà, màu nâu g ca nó dính vi màu m gàu đt trên nn trng ca bánh trông ging như mt bc tranh tĩnh vt.

Cô giáo ca trường Khoa hc đã đưa c khoa hc ln ngh thut vào ph.

PH T.D. ĐIN BIÊN PH

Ph có bng hiu mang tên s nhà, nhưng người ta c quen ming gi là ph T. D., tên ông ch, mc dù anh không đng bán. Căn nhà đó, xưa kia, anh m tim cơm Tây vi hai món đc sn : chateaubriand và chân giò nu đu trng. Các bng hu ca anh đa s là nhng người làm văn ngh. Anh cũng được lit vào s đó, bi ging ca tuyt diu ca anh. Nhưng mi năm anh ch hát có mt ln và ch hát có mt bài vào đêm Giáng sinh : “Đêm thánh vô cùng” (Silent Night). Mt điu nhc tt đèn. Trong lúc tiếng ca thánh thin ca anh vang lên, người ta ôm nhau đi mt đường slow.

Sau khi thưởng thc ph Quyn, ph Tàu Bay, ph bà Du, nếu mun đi hương v, người ta có th đến T.D đ nếm món ”vú sa”, tc là khong tht bng có nhng núm vú, ăn béo ngy, thơm và sn st, nhưng không ging như sn hoc nm ca tht chó. Nhà hàng có mt bng rng, qut máy quay vù vù, khách ăn không phi chu cái cnh m hôi m m hôi con cùng chy.

PH CÔNG T SÀI GÒN

Đó là tim ph gà H. B. đường Võ Th Sáu. Ông ch tim tên là Q., mt người thuc gii giang h mà c hai đo hc bch đu biết… tiếng t khi Q. đa v mt ông ch.

Ngh ph đến vi anh mt cách tình c. Trong mt cuc đ tài cao thp vi mt tay anh ch, anh b hn thưa v ti đ thương, và sau đó b đưa đi ci to. Thi gian chém tre đn g trên ngàn, anh thường hay giúp đ mt anh bn đng cnh ng. Thy bn b bt nt là anh can thip ngay. Không phi bng vũ lc, mà ch vi mt chiêu s thôi : bm vào huyt ni quan c tay và huyt khúc trì khuu tay, là đch th phi thi bài kèn ”ô rơ lui” ngay. Q. li còn thường giúp anh ta trong các công tác lao đng. Đ đáp li ân tình y, người bn kia đã truyn cho anh ngh nu ph. Anh ta dy Q. t cách la chn gà – phi là gà được nuôi nông thôn – đến cách pha chế gia v cho thùng nước lèo, và cách nu nướng làm sao cho gà khi b v da.

Sau thi gian ci to, Q. v đường Võ Th Sáu m tim ph H.B. – tim ph ngon nht trong khu phy. Ch trong vòng ba năm, anh đã pht lên như diu. Và bây gi, vi 8 năm trong ngh ph, anh ch gi vai trò chuyên viên, và đ cho mt s đ t đng bán. Còn mt chàng na cũng pht lên như Q., nh ph. Đó là anh D., ch mt tim ph trong mt con hm đường Nguyn Th Minh Khai, cách nhà thương T Dũ khong 500m. T Hà Ni vô thành ph Sài Gòn, anh ch có đ tin đ làm mt gánh ph đu ngõ. Mi đu, anh ch biết mt tí gì v cái ngh này. Toàn đi hc mót. Hi người này, hc người kia, ri ti ăn các tim ph danh tiếng đ th nghim. Phi mt gn mt năm anh mi thành tho.

Ph D. hôm nay ni tiếng ngang vi ph Quyn Phú Nhun. Tim ca anh có mt món đc bit : tái bp. Mun ăn món này phi đi sm, bi 8 gi sáng là hết. Có mt điu ly kỳ là ph D. ăn vào bui chiu bao gi cũng ngon hơn bui sáng. C ch ln khách đu công nhn chuyn đó. Hi nguyên nhân ti sao ? Anh lc đu vì không gii thích được. ”Sáng và chiu cùng mt thùng nước lèo. Na thùng bui sáng còn li, bui chiu ch vic đun sôi, không pha thêm mt chút gia v nào, thế mà nó li ngon hơn bui sáng”, anh mm cười nói.

Bây gi thì ph có b thế lm ri. Anh mi tu thêm mt ngôi nhà đu hm. Ph là mt đc sn ca Vit Nam. Đó là điu ”quc tế phi công nhn”. Nhưng ông Tây li bo nó là “soupe chinoise”, còn ông Tàu thì li bo nó là “ngu phn” ch là tiếng Qung Đông, phiên âm ra tiếng Hán Vit là “ngưu” (bò hoc trâu), ”phn” (bt go). Mt điu na, hi ông t ca ngh ph là ai ? Các ông ch tim ph đu lc, mc dù nh ph, h đã có ca ăn ca đ.

Phan Ngh

 

On Tue, 1/4/11, mytrang bui wrote:

Không rõ ông ký-gi Phan Ngh viết bài báo v ph này t hi nào, nhưng khi ông nói “Hơn ba mươi năm trôi qua, câu đi y hin nay vn ch có mt vế” thì e chng như thiếu s dè-dt. Đã có ít ra là khong 5 vế đáp và t hàng chc năm nay, nếu ai có dp đến ăn tim Ph Xe La ca ông Nguyn Đình Toàn Khu Thương Mi Eden, tiu-bang Virginia thì đu d-dàng nhìn thy hai câu đi này đuc trang-trng treo trên tường:

Nc m na làm chi, em nghĩ đã chín ri, đng nói vi em câu tái giá
Mui tiêu không đáng ngi, lão thy còn gân chán, hãy vui cùng lão miếng gu dai 
Ông Toàn cho bi
ết thêm rng câu đáp trên là ca C Bùi Văn Bo (đã t-trn 03/1998). C Bùi Văn Bo cũng là tác-gi hai câu đi khá quen thuc sau đây: 
Ch
s đàn con quên Vit ng
Đ
ng lo lũ tr kém Anh văn

C Bo Vân Bùi Văn Bo cũng có mt bài viết v Lch-S Ph như sau:

Báo Ngày Nay m
y chc năm v trước 
trang “Giòng nước ngược” mc thơ vui,
Đã có phen chàng “Tú M
” rung đùi
Làm th
ơ tếu, hết li ca-tng Ph.
“Ph
Đc-Tng”, món quà ai cũng nh,
Ph
thơm, ngon, béo, b, li bình-dân,
Ph
r tin, ăn s chóng lên cân,
Ph
, Ph, Ph, xa gn ai cũng thích!
Ph
bui sáng ca Hà-thành thanh-lch,
Theo Nguy
n-Tuân, là vô-đch món ăn ngon…
H
ơn hn cao-lương, chín, nm, vè giòn,
Là qu
c-túy, là quc-hn dân-tc,
Dù đi xa, kh
p bin, tri ngang, dc
V
n nh hòai v món Ph quê-hương.
M
t-chín-năm-tư, Ph li lên đường
Vào mi
n Nam, vượt Trường-sơn, Bến-Hi,
Theo gót di-c
ư, hóa thành Ph Tái,
Chín, N
m, Gu, Gân, Sách, Sn, thêm rau
Húng qu
ế, ngò gai, giá sng, tương tàu,
Đã đánh b
t tht mau môn h-tiếu.
Riêng
Sài-gòn, có rt nhiu bng hiu
Nào “Ph
Hòa”, “Công-Lý”, “Ph Tương-Lai”,
“Tr
n Cao Vân”, cùng “By-Chín”, “Tàu Bay”,
R
i “M Béo” đến “La-Cay”, “Tu Thy”.
Tô Xe l
a đy, ăn no bí-t,
Khi
ến Vũ-Bng cũng tuý-lý, say-sưa,
Vi
ết Miếng ngon Hà-Ni tht nên thơ,
Và Ph
Gà được tôn th s mt…
Tháng T
ư, By-lăm, người người hong-ht,
R
i b Sài-gòn, mong dzt tht xa,
S
ng kiếp lưu-vong, bn bin không nhà,
H
ương-v cũ, sao mà tìm li được?
Cho t
i khi đnh-cư vào các nước,
Thong-dong r
i li ao-ước Ph xưa,
Vì mu
n ăn nên ai cũng nu ba
Cũng bánh, th
t mà sao chưa đt lm?
Ít lâu sau, kéo v
min nng m
T
i qun Cam, người Vit my trăm ngàn,
Theo nhu-c
u, vic buôn-bán m-mang,
Nên l
i có biết bao hàng Ph mi,
Nh
ưng hu hết dùng tên xưa đ gi
L
i “Ph Hòa”, “Công-Lý”, “Ph Tương-Lai”,
“Tr
n Cao-Vân” cùng “By-Chín”, “Tu Bay”
Thêm “Nguy
n-Hu” vi “Hin-Vương”, “Tu Thy”,
Khác Sài-gòn, vì gi
trên đt M
Ph
đã thành mt k-ngh hn-hoi,
“B
y-Chín”, “Ph-Hòa”, chi nhánh khp nơi
Cùng b
ng-hiu, nhưng nhiu người khai-thác,
Khách hàng Vi
t, Nht, Anh, Tàu, M, Pháp,
Ăn m
t ln ri nh mãi, ăn luôn,
Ph
Vit Nam ngon, b, s trường-tn
Giành đ
a-v đc-tôn vùng t-nn…
Tàu trước, Ph là ngưu-nhc-phn,
Sang Vi
t-nam vn nu vi bò, gà
Nh
ưng nh tài chế-biến ca dân ta,
Ph
s hóa thành “Tinh-hoa” đt Vit!

 

HUYNH TRUNG-TRUC

 

hvln

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s